اختصاصی گروه اجتماعی/رها صدیق
گزارشهای رسیده از کاربران هموطن در روزهای اخیر از افزایش ازدحام در بیمارستان میلاد تهران حکایت دارد؛ صفهای طولانی برای ویزیت پزشکان، شلوغی درمانگاهها و ساعتها انتظار برای دریافت نوبت، به تصویری تکرارشونده برای بسیاری از مراجعهکنندگان تبدیل شده است. همزمان با افزایش هزینههای درمان در بخش خصوصی، به نظر میرسد شمار بیشتری از بیماران برای کاهش هزینهها به مراکز درمانی دولتی روی آوردهاند. افزایش تعرفههای خدمات پزشکی در سال ۱۴۰۵، از ویزیت پزشکان گرفته تا خدمات تشخیصی و تصویربرداری، هزینه مراجعه به بخش خصوصی را برای بسیاری از خانوادهها سنگینتر کرده است. در چنین شرایطی، بیمارستانهای دولتی با وجود محدودیت ظرفیت، مقصد اصلی بخشی از بیماران شدهاند؛ موضوعی که خود را در افزایش ازدحام و طولانیتر شدن زمان انتظار نشان میدهد. براساس تعرفههای ابلاغی سال ۱۴۰۵، حق ویزیت پزشک عمومی در بخش خصوصی ۳ میلیون و ۵۷۷ هزار ریال، پزشک متخصص ۴ میلیون و ۹۸۷ هزار ریال و پزشک فوقتخصص ۵ میلیون و ۹۵۲ هزار ریال تعیین شده است. در بخش دولتی نیز ویزیت پزشک عمومی ۱۲۸ هزار و ۹۵۵ تومان، متخصص ۱۷۹ هزار و ۴۳۰ تومان و فوقتخصص ۲۱۸ هزار و ۵۰۵ تومان است. هرچند تعرفههای دولتی فاصله قابلتوجهی با بخش خصوصی دارند، اما برای بسیاری از خانوارها، بهویژه بیمارانی که نیازمند مراجعات مکرر یا همزمان به چند پزشک هستند، همین هزینهها نیز بار مالی قابل توجهی ایجاد میکند.
افزایش هزینهها تنها به ویزیت محدود نمیشود. بر اساس تعرفههای منتشرشده، هزینه MRI مغز یا ستون فقرات در مراکز دولتی با بیمه پایه حدود ۳۳ میلیون و ۸۰۳ هزار و ۸۴۴ ریال و MRI با و بدون تزریق حدود ۵۷ میلیون و ۱۵۸ هزار و ۲۸۲ ریال برآورد شده است. در مراکز خصوصی نیز هزینه برخی انواع MRI به دهها میلیون ریال میرسد؛ رقمی که برای بخشی از بیماران، انجام تصویربرداری را به تصمیمی پرهزینه و در برخی موارد قابل تعویق تبدیل کرده است.
در حالی که افزایش تعرفههای پزشکی با هدف جبران بخشی از هزینههای نظام سلامت و کاهش فشار بر مراکز درمانی اجرا شد، همچنان مشکلاتی مانند تأخیر در پرداخت مطالبات از سوی بیمهها و کمبود نقدینگی مراکز درمانی پابرجاست. همزمان، بیماران نیز سهم بیشتری از هزینههای درمان را مستقیماً پرداخت میکنند؛ روندی که به گفته کارشناسان، دسترسی به خدمات درمانی را برای گروهی از شهروندان دشوارتر کرده است.
در همین حال، رئیس دانشگاه علوم پزشکی ایران اعلام کرده است که مراجعات به مراکز درمانی دولتی در خردادماه امسال نسبت به مدت مشابه سال گذشته ۴۵ درصد افزایش یافته است. این آمار از تغییر الگوی مراجعه بیماران حکایت دارد؛ تغییری که در آن، افزایش هزینههای بخش خصوصی، تقاضا برای خدمات درمانی دولتی را بیشتر کرده و فشار مضاعفی بر بیمارستانهای دولتی وارد آورده است.
ازدحام این روزهای بیمارستان میلاد را میتوان نمونهای از همین روند دانست؛ روندی که در آن افزایش هزینههای درمان، بیماران بیشتری را به سمت مراکز دولتی سوق داده است. نتیجه، صفهای طولانیتر، زمان انتظار بیشتر و افزایش فشار بر کادر درمان و زیرساختهای بیمارستانی است؛ وضعیتی که نشان میدهد چالش دسترسی به خدمات درمانی، بیش از گذشته به یکی از مسائل اصلی نظام سلامت تبدیل شده است.