اختصاصی هموطن/ گروه سیاسی_سید امیر موسوی
همین چند روز قبل بود که در نگارهای در هموطن از اینترنت پرو و مصائب و پیامدهای پیرامون این پدیده تبعیضآمیز در عرصه ارتباطات ایران نوشتم و یادآور شدم که اورول در قلعه حیوانات نوشته؛ «همه آدمها با هم برابرند، اما پولدارها محترمترند! اما دخترها پرطرفدارترند، اما بچهها واجبترند، اما خانمها مقدمترند، اما سفیدها برترند، سیاهها بدبختترند. در کل همه آدمها با هم برابرند. اما برخی برابرترند!» و چقدر حل نوشته و این گذاره تا چه میزان با وضع کنونی که ما در آنیم، این همانی دارد!
همواره و در مدید مدت اخیر بر این باور هستم که آنچه بیش از فقر، میتواند بنیانهای هر جامعه و بخصوص جامعه ایران را که نقدا با هزاری مصائب و گرفتاری دست و پنجه نرم میکند به سمت و سوی فروپاشی و از هم گسیختگی سوق بدهد، تبعیض است. چرا که اگر حتی پدیده شوم و خانمان برانداز فقر، یک گستردگی و عام شمولی را در بطن و متن خود داشته باشد، هر یک از ارکان جامعه به این نگرش متوسل خواهد شد که خب! اگر نیست، اگر هر بایسته بدیهی برای یک زندگی معمولی در هالهای از نیستی، مخدوش شده، برای همه نیست و همه از خواستنها و نداشتنهای مترتب بر این پدیده، حس مشترک دارند اما، وقتی فقر با تبعیض همراه شود، ناگفته پیداست که جامعه؛ سوال خواهد کرد که اگر نیست، چرا فقط برای ما نیست! و چرا دیگری به هر ملاحظه و تبصرهای از آن متنعم است؟ سوالی که در صورت عدم پاسخ روشن به آن، میتواند جامعه را به سمت زدن زیر میز این نابازی رهنمون کند!
حالا اما در فقره اینترنت پرو-که محل موضوع و مصداق این نگاره بوده- نیز این گذاره صادق است. جامعهای که بیش از 80 روز از جدا افتادگیاش از شاهراه ارتباطی بینالمللی گذشته و بر این تصور است که از بطن تاریخ بیرون افتاده و هیچ کجای ساخت و پاخت این عالم نیست به یکباره با تبصره و استثنایی روبرو میشود که روکش و پوششی از حمایت اقتصادی بر خود دارد و همین ادعا نیز البته برای جامعه قابل باور نیست.
به گواه حاذقترین و سینیورترین کارشناسان برجسته حوزه آی تی در مملکت، این ادعا که قطع اینترنت به دلیل ملاحظات و تحفظات امنیتی بوده و برای جلوگیری از هک سیستمی زیرساختها در کشور از سوی دشمن بیرونی صورت گرفته با اتکا به ادله و منطق فنی، زیر سوال بوده و منتفی است. اما حتی اگر با اغماض، همین ادعا را هم برای جامعه قابل پذیرش و درک بدانیم-که نمیدانیم-باز با این سوال از سوی مردم روبرو خواهیم شد که قصه پرغصه تبعیضآمیز اینترنت پرو، در بردارنده کدام منطق امنیتی بوده که عموم مردم، نباید به اینترنت بینالملل وصل شوند تا از هرگونه حملات سایبری و هکری ضدامنیتی در کشور جلوگیری شود اما، وقتی شما به صورت کانالیزه و گزینشی؛ مخاطب دریافت خدمات اینترنت پرو شده و مبالغ هنگفت میلیونی برای دریافت امکان استفاده از اینترنت بینالملل پرداخت میکنید به یکباره همه آن ملاحظات امنیتی؛ کنسل شده و مرتفع میشود؟ این چه ملاحظه امنیتی است که با دو میلیون تومان، حل و فصل میشود و مدعیان آن بر همه ادعاهای محدودکننده خود چشم میپوشند؟ بعد؛ اینکه اخیرا اژهای، رئیس قوه قضاییه در نشستی با همین عنوان-اینترنت پرو-گفته: «خط سفید و اینترنتپرو ذهنیت مردم را تحت تأثیر قرار داده و اگر شفافسازی نشود، باعث بدبینی شهروندان میشود. این قبیل موضوعات بعضاً به حاکمیت نسبت داده میشود.»
و البته نفرموده که خب! این قبیل موضوعات، بعضا باید به صنف نجارها یا سقطفروشان نسبت داده شود؟ چه کسی امکان عرضه اینترنت در این مملکت را دارد، جز خود حاکمیت؟ بماند که همین فیلترشکنهایی که گیگی خدات تومان به خلقالله مستاصل تحمیل میشود، بدون چراغ سبز حاکمیت و جز با وصل بودن به آن ممکن است؟ همان قماش کانفینگ فروشی که گردش مالی حسابشان در همین 80 روز گذشته، میلیاردی شده و به ریش ملت بینوا قاه قاه میخندند از کجا و از کدام آبشخور تغذیه میشوند؟
رئیس عدلیه، همچنین اضافه کرده؛ «بارها اعلام کردهایم که کسی تصور نکند، چون شرایط جنگی است و اقتضائات خاصی حکمفرماست، میتوان قانون را دور زد و یا عملی مغایر با قانون و شرع مرتکب شد و یا سوءاستفادهای از شرایط موجود کرد؛ من در قضیهی ناظر بر اصل ۲۵ قانون اساسی و منع تجسس در زندگی مردم مگر به حکم قانون، بر این امر تاکید ورزیدم؛ اکنون در باب مقولات ناظر بر ارتباطات جمعی و دستگاهها، ابزارها و برنامههای مرتبط با آن نیز تاکید میورزم که به هیچ وجه نباید از قانون تخطی شود و احساس تبعیض در مردم ایجاد شود و یا عرصه برای جولان عناصر سوءاستفادهگر و فرصتطلب باز شود.»
آدمیزاد به شنیدن این اظهارات به ناخودآگاه یاد بیتی از ادیبالممالک فراهانی میافتد. آن جا که نوشت؛ «افسوس که این مزرعه را آب گرفته/دهقان مصیبتزاده را خواب گرفته». حتی اگر فرض را بر صحت ادعای رئیس دستگاه قضا گذاشته و بپذیریم که از ماوقع این روزهای اینترنت در ایران بیخبر بوده، همین مهم، خود جای تاسف دو چندان است. خدمت مبارک همایونی ایشان باید عارض بود که اتفاقا چون وضعیت جنگی در کشور حاکم است، گویی عدهای دزد سر گردنه به جان اموال ملت بینوا افتاده و در صدد سوداگری اینترنتی از چندرغاز درآمد ناچیزشان هستند. اینترنتی که معظم له به آن اشاره کرده، در زیر پوست شهر تا گیگی 2 میلیون تومان هم به خلقالله غالب میشود و نه تنها گوشی برای شنیدن مصائب این بازار شام در مملکت نیست که اتفاقا دست ملت مستاصل هم از همه جا برای پیگیری پرداخت و قوام و دوام خدمات دریافتیشان بر سر اینترنت از زمین و زمان کوتاه است!
بر اساس گزارش منتشر شده از سوی دیجیاتو؛ کمیته خودتنظیمگری تبادل رمزدارایی انجمن بلاکچین ایران در «گزارش ملی تابآوری اقتصاد دیجیتال در بحران اینترنت ۱۴۰۴–۱۴۰۵» اعلام کرده؛ «بر اساس دادههای گردآوریشده از فعالان صنفی، گزارشهای تخصصی و روایتهای میدانی، اختلالهای اینترنت در ماههای اخیر روزانه ۳ تا ۸ هزار میلیارد تومان خسارت مستقیم و غیرمستقیم به اقتصاد دیجیتال کشور وارد کرده است. همچنین در جدول برآورد خسارت اقتصادی، مدت اختلال گسترده و بیثباتی ارتباطی حدود ۷۰ روز ذکر شده است. همچنین برآورد خسارت در بازهای حدود ۶۰ روز، بین ۳۰۰ تا ۷۰۰ هزار میلیارد تومان عنوان شده است.»
جالب اینکه در جلسه بهبود فرآیند اجرای طرح اینترنت پرو به میزبانی وزارت ارتباطات، مصوب شده که؛ «هرگونه تبلیغات توسط اپراتورها و دستگاهها در زمینه فروش اینترنت پرو ممنوع است.»
و البته تا دلتان بخواهد از درگاههای رسمی ارتباطی در این مملکت، تبلیغ اینترنت پرو در حال انجام بوده و حتی در دفاتر پیشخوان دولت نیز، بنرهای عریض و طویل تبلیغات عرضه این نماد تبعیض ارتباطی در کشور نقش بسته است.
حالا شما پیدا کنید؛ پرتقال فروش را! به قول ناصرالدین شاه که باید همه چیزمان به همه چیزمان بیاید. در مملکتی که تمام مقدرات دیوانی آن به رانت و تبعیض و فساد آغشته شده، باید هم اینترنتش از چنین شمایلی برخوردار باشد و بالاخره که ای بیچاره ایران و ای بیچاره مردم بینوای آن…
