اختصاصی_هموطن
در حالی که طی هفتههای گذشته نشانههای متعددی از تشدید اختلافات در رأس هرم قدرت جمهوری اسلامی بر سر نحوه مواجهه با آمریکا مشاهده میشد، اکنون به نظر میرسد کفه ترازو به سود حامیان توافق سنگینتر شده و مجتبی خامنهای نیز ناچار به عقبنشینی و تسلیم در برابر واقعیتهای موجود شده است.
بر اساس اطلاعاتی که از منابع آگاه به هموطن رسیده، مجموعهای از فشارهای سیاسی و امنیتی در روزهای اخیر نقش تعیینکنندهای در تغییر فضای تصمیمگیری ایفا کرده است. محمدجواد ظریف و عباس عراقچی از یک سو و محمدباقر قالیباف از سوی دیگر، در کنار افزایش فشارهای خارجی و تهدیدهای مستقیم دولت آمریکا، تلاش کردهاند رهبر جمهوری اسلامی را متقاعد کنند که ادامه مسیر تقابل میتواند هزینههایی فراتر از توان تحمل حکومت به همراه داشته باشد.
در این میان، تهدیدهای فزاینده واشنگتن درباره تشدید فشارهای اقتصادی و حتی سناریوهای مرتبط با جزیره خارگ، به عنوان مهمترین پایانه صادرات نفت ایران، نقش مهمی در تغییر محاسبات رهبر جمهوری اسلامی داشته است.
بر اساس این گزارش، مجتبی خامنهای در پیامی که به شماری از مقامات ارشد سیاسی منتقل شده، مجوز امضای تفاهمنامه را صادر کرده است؛ تفاهمنامهای که گفته میشود با مشابهتی به کاپیتولاسیون، شامل امتیازات قابل توجه و تعهدات گستردهای از سوی جمهوری اسلامی خواهد بود.
منابع آگاه میگویند تصمیم نهایی درباره محل برگزاری مراسم امضا هنوز اتخاذ نشده، اما دو گزینه اصلی در حال حاضر اسلامآباد و دوحه هستند. بر اساس برنامهریزیهای انجام شده، عباس عراقچی به عنوان نماینده جمهوری اسلامی در مراسم امضا حضور خواهد داشت.
در سوی مقابل، ترکیب هیئت آمریکایی هنوز به طور رسمی مشخص نشده است. برخی منابع دلیل این ابهام را مشکلات برنامهریزی و تداخل زمانی با رویدادهای مهم بینالمللی عنوان میکنند.
اگر امضای این تفاهمنامه نهایی شود، دو طرف یک گام مهم به سمت توافقی دائمیتر و جامعتر حرکت خواهند کرد. در داخل ایران نیز چنین توافقی بیش از هر چیز به عنوان پیروزی جریانهای عملگرا و حامی مذاکره تعبیر خواهد شد؛ جریانهایی که ماهها برای شکستن مقاومت هسته سخت قدرت تلاش کردهاند.
در مقابل، مخالفان توافق این تحول را نشانه عقبنشینی و تسلیم رهبر جمهوری اسلامی در برابر فشارهای فزاینده خارجی خواهند دانست؛ فشاری که از نگاه آنان، در نهایت رهبر جمهوری اسلامی را وادار کرده است گزینه مذاکره و مصالحه را بر ادامه رویارویی ترجیح دهد. همان واکنشی که در روزهای اخیر در تجمعات خیابانی از سوی برخی افراد رادیکال مشاهده شده که از کوتاه آمدن و کرنش در مقابل آمریکا شکایت میکنند.
به این ترتیب، اگر اتفاق غیرمنتظرهای رخ ندهد، جمهوری اسلامی در آستانه یکی از مهمترین چرخشهای سیاسی و راهبردی خود در سالهای اخیر قرار گرفته است؛ چرخشی که میتواند توازن قدرت در داخل حاکمیت و همچنین مناسبات ایران با غرب را وارد مرحلهای تازه کند.
