یادداشت سردبیر هموطن| حسین زمان
بلافاصله پس از آنکه مشخص شد مسعود پزشکیان مجوز نهادهای بالادستی را برای تشکیل دولت به دست آورده است، در همین روزنامه نوشتم که او نباید برای فعالیت در این جایگاه از چیزی بترسد. تأکید کردم پزشکیان باید با شجاعت و قدرت دولت خود را تشکیل دهد و به وعدههایی که به مردم داده است، عمل کند. همان زمان هشدار دادم اگر بترسد و مصلحت را بر حقیقت ترجیح دهد، از همان ابتدا قافیه را باخته است.
اکنون، پس از دو سال فعالیت دولت چهاردهم، با تأسف باید بگویم آن هشدار به واقعیت تبدیل شد. پزشکیان ترسید و نتوانست دولتی قدرتمند برای رفع مشکلات کشور و وفای به عهد خود با شهروندان تشکیل دهد. برای ارزیابی این شکست، بیش از هر چیز باید به وعدههای انتخاباتی و تصمیمهایی نگاه کرد که او در دوران ریاستجمهوری خود گرفت.
پزشکیان وعده داده بود کارآمدترین مدیران را برای اداره دولت و وزارتخانههای مختلف انتخاب کند، اما در عمل، ملاحظهکاری را در تشکیل کابینه در اولویت قرار داد و به انتخاب مدیرانی روی آورد که عملکردشان با انتظارات فاصله زیادی داشت. در بخش واقعی اقتصاد، وزیران صمت، جهاد کشاورزی، نیرو و نفت نتوانستند کارنامه قابل قبولی ارائه دهند. وزیر جهاد کشاورزی هنوز نتوانسته است ادبیات تولید کشاورزی را بهدرستی درک کند و بهجای راهبری تولید داخلی و ارتقای کیفیت آن، به بازرگانی خارجی تکیه کرده است. وزیر صمت نیز کارنامه بهتری نداشته و رشد منفی ۱۴ درصدی بخش صنعت در بهار امسال از جمله نتایج عملکرد اوست. وزیر نیرو با وجود وعدههایش در حل ناترازی برق ناکام مانده و در استفاده از تجربههای بینالمللی برای توسعه انرژیهای نوین نیز توفیق چندانی نداشته است. وزیر نفت هم در نیمه دوم فعالیت دولت از قطار کابینه پیاده شد.
با این حال، معتقدم مهمترین شکست دولت چهاردهم در عملکرد ضعیف وزیران خلاصه نمیشود. شکست اصلی زمانی رقم خورد که بخشی از اختیارات دولت بهتدریج در اختیار نهادهای دیگر قرار گرفت و رئیسجمهور در برابر این روند نهتنها مقاومت نکرد، بلکه گام مؤثری برای دفاع از جایگاه دولت برنداشت. پزشکیان بارها از ضرورت توافق و صلح سخن گفته و مواضع مهمی در این زمینه مطرح کرده است، اما میان حرف و عمل او فاصله زیادی وجود دارد. با وجود آنکه به پیمان اسلامآباد باور داشت، آن را رها کرد و در این زمینه نیز توضیح شفافی به مردم و کسانی که به او رأی داده بودند، نداد.
در برابر منتقدان تندرویی که از ابتدا در پی محدود کردن دولت و حتی جلوگیری از ادامه فعالیت پزشکیان در جایگاه ریاستجمهوری بودهاند نیز شاهد انفعال رئیسجمهور بودهایم. او با طرح شعار وفاق، نهتنها نتوانست مانع فشارها و محدودیتها شود، بلکه عملاً به تضعیف نهاد ریاستجمهوری دامن زد.
بار دیگر تأکید میکنم نهاد ریاستجمهوری و نهاد دولت، متعلق به شخص رئیسجمهور نیستند. این نهادها از ارکان حکمرانی و ابزارهای تداوم دموکراسیاند و رئیسجمهور حق ندارد به دلیل مصلحتاندیشی یا ترس از مخالفان، جایگاه آنها را تضعیف کند. رئیسجمهور مسئول دفاع از اختیارات قانونی دولت است، نه واگذاری تدریجی آنها. پزشکیان در این مسئولیت شکست خورد؛ او ترسید و نهاد ریاستجمهوری را تضعیف کرد.