مجله آمریکایی فارن افرز در تحلیلی نوشت که همکاری میان روسیه، چین، ایران و کره شمالی، موسوم به «محور آشوب»، در حال گسترش است و از مبادلات دوجانبه به شبکهای برای تبادل اطلاعات، فناوری نظامی، تسلیحات و حمایت اقتصادی و دیپلماتیک تبدیل میشود. به نوشته این مجله، اعضای این شبکه میکوشند با کمک به یکدیگر برای مقابله با فشارهای آمریکا، توان نظامی و تابآوری خود را افزایش دهند، بیآنکه لزوماً وارد جنگ یکدیگر شوند.
بر اساس این تحلیل، روسیه و چین در جنگ ایران با آمریکا نیز به تهران کمک کردهاند. فارن افرز مدعی است چین تصاویر ماهوارهای با وضوح بالا از پایگاه هوایی موفق السلطی در اردن در اختیار ایران قرار داده و روسیه نیز با ارائه اطلاعات ماهوارهای به هدفگیری مواضع آمریکا و متحدانش کمک کرده است. این مجله همچنین از انتقال تسلیحات و تخصص نظامی روسیه به ایران، از جمله در زمینه ارتقای پهپادها، سخن میگوید.
این گزارش با اشاره به تجربه جنگ اوکراین، توضیح میدهد که همکاری نظامی میان اعضای این شبکه به انتقال فناوری و تجربه عملیاتی در هر دو جهت منجر شده است. به نوشته فارن افرز، پهپادهای ایرانی ابتدا به روسیه منتقل شدند و سپس با استفاده از قطعات چینی و اصلاحات حاصل از تجربه میدان نبرد، توسعه یافتند؛ اکنون نیز فناوری و تاکتیکهای بهبودیافته روسیه میتوانند بار دیگر در اختیار ایران قرار گیرند. این روند، به باور نویسندگان، میتواند توان نظامی دیگر اعضای شبکه را نیز تقویت کند.
فارن افرز همچنین معتقد است جنگ ایران برای روسیه و چین فرصتهایی ایجاد کرده است. افزایش قیمت نفت در پی بستهشدن تنگه هرمز میتواند درآمدهای روسیه را افزایش دهد و تمرکز نیروها و تجهیزات آمریکا در خاورمیانه نیز ممکن است فضای بیشتری برای مانور چین در منطقه هندـاقیانوس آرام فراهم کند.
نویسندگان در ادامه استدلال میکنند که سیاستهای دولت دونالد ترامپ، از فشار بر متحدان سنتی گرفته تا تعرفهها، تهدیدهای ارضی و رویکرد معاملهمحور در روابط خارجی، خطر تضعیف شبکه متحدان آمریکا را افزایش داده است؛ آن هم در شرایطی که رقبای واشنگتن همکاریهای خود را تقویت میکنند. این تحلیل تأکید دارد که آمریکا برای مقابله با این روند باید روابط با متحدانش را تقویت کند، همکاریهای فناورانه و اقتصادی را گسترش دهد و از اقداماتی که اعتماد و هماهنگی میان شرکای خود را تضعیف میکند، فاصله بگیرد.