یادداشت سردبیر/ یارا خاتمی
ماجرای اخیر را نباید فقط یک تصمیم اداری یا دیپلماتیک دید. پیام اصلی روشن است: فشار غرب روی ایران وارد مرحله تازهای شده و پرونده هستهای دوباره در حال برگشتن به شورای امنیت است.
اما این یعنی جنگ یا تحریم فوری؟ هیچی معلوم نیست شاید آره شاید نه.اما مسئله اصلی اینجاست که آژانس میگوید درباره وضعیت مواد هستهای ایران و بعضی سایتها هنوز ابهام وجود دارد. تهران هم میگوید وقتی به تأسیساتش حمله شده و شرایط امنیتی است، نمیتوان انتظار همکاری عادی داشت.
شواهد نشان میدهد؛ مشکل دقیقاً همینجاست:غرب فشار میآورد تا ایران همکاری کند؛ ایران فشار را دلیل همکاری نکردن میداند.و این یعنی یک چرخه خطرناک، یعنی فشار بیشتر، همکاری کمتر ، همکاری کمتر، نگرانی بیشتر
و نگرانی بیشتر یعنی فشار بیشتر.
تحلیلها از این حکایت دارد که در این میان، روسیه و چین فعلاً نمیخواهند پرونده ایران بهراحتی تبدیل به یک اهرم فشار جدید علیه تهران شود. اما این حمایت هم نامحدود نیست. آنها احتمالاً همزمان از ایران میخواهند راهی برای همکاری با آژانس پیدا کند.حالا همهچیز به چند هفته آینده بستگی دارد.اگر تهران و غرب دوباره به مذاکره برگردند، همین فشار میتواند تبدیل به اهرمی برای یک توافق جدید شود.اگر مذاکره شکست بخورد، احتمالاً وارد دورهای از تحریم، فشار سیاسی و تنش فرسایشی میشویم.و اگر همزمان درگیری نظامی ادامه پیدا کند و همکاری با آژانس کمتر شود، آن وقت داستان میتواند خیلی جدیتر شود.
از اینجا به بعد، یک سؤال تعیینکننده وجود دارد:ایران و غرب از این نقطه به سمت مذاکره میروند یا به سمت دور تازهای از تقابل؟
پاسخ این سؤال میتواند مسیر ماههای آینده منطقه را تعیین کند.