یادداشت اختصاصی/ عماد امین
هوای تهران هر روز آلودهتر میشود، نفس شهروندان به شماره میافتد و مسئولان همچنان در حال توضیح دادناند؛ توضیحاتی که اگرچه هر سال رنگ و لعاب تازهای میگیرند، اما خروجی آن برای مردم تفاوت چندانی ندارد: آسمانی خاکستری، هوایی ناسالم و شهری که در فصل سرما به محاصره دود درمیآید.
حالا مدیرکل استاندارد استان تهران از کاهش سهم وسایل نقلیه سیار در آلودگی هوای پایتخت از ۵۰ به ۴۲ درصد خبر داده است؛ آماری که در نگاه نخست شاید امیدوارکننده باشد، اما در دل خود پرسشی تلخ دارد: اگر سهم خودروها کاهش یافته، چرا تهران همچنان در دود نفس میکشد؟
پاسخ مسئولان روشن است؛ خودروها تنها متهم پرونده نیستند. موتورسیکلتهای فرسوده، وسایل گرمایشی، شرایط اقلیمی، سرمای هوا و کیفیت سوخت نیز در این بحران نقش دارند. اما درست همینجا باید پرسید:
آیا تعدد عوامل آلودگی قرار است به تعدد بهانهها تبدیل شود؟
سالهاست که آلودگی هوای تهران میان خودرو، بنزین، موتورسیکلت، صنایع و شرایط جوی دستبهدست میشود، بیآنکه سهم مسئولیت دستگاههای اجرایی در این وضعیت به همان اندازه شفاف و دقیق اعلام شود. هر زمستان، همان داستان تکرار میشود؛ هشدار، تعطیلی، توصیه به کاهش تردد و در نهایت بازگشت دوباره آلودگی.
کاهش سهم خودروها از ۵۰ به ۴۲ درصد، اگر واقعاً حاصل اقدامات مؤثر باشد، باید در کیفیت هوای شهر نیز دیده شود؛ نه فقط در آمار و ارقام. مردم تهران با درصدها زندگی نمیکنند؛ با هوایی زندگی میکنند که هر روز وارد ریههایشان میشود.
اگر خودروها ۴۲ درصد سهم دارند، باید برای کاهش همین سهم برنامهای جدی اجرا شود. اگر موتورسیکلتهای فرسوده عامل آلودگیاند، باید تکلیف نوسازی و حذف آنها روشن شود. اگر وسایل گرمایشی و شرایط اقلیمی مؤثرند، باید راهکارهای واقعی برای کنترل آلایندگی در فصل سرد ارائه شود.تهران را نمیتوان با آمار نجات داد؛ همانطور که نمیتوان با تقسیم سهم آلایندهها، مسئولیتها را از دوش مدیران برداشت.
مردم تهران دیگر نمیخواهند بدانند چه چیزی هوا را آلوده میکند؛ میخواهند بدانند چه کسی یا کسانی قرار است این آلودگی را کاهش دهند.