مصداق هدایت
منطقه خاورمیانه در حالی بار دیگر در حساس‌ترین و بحرانی‌ترین برهه تاریخ معاصر خود قرار گرفته است که با گسیل ناوها و تجدید آرایش‌های گسترده نظامی توسط ایالات متحده، آرایش دفاعی کشورهای منطقه و تحرکات تهاجمی جمهوری اسلامی ایران، تنش‌ها به نقطه جوش رسیده‌اند، آنچنان‌که کوچک‌ترین اشتباه محاسباتی می‌تواند آتش یک درگیری تمام‌عیار و ویرانگر را بار دیگر شعله‌ور کند. این در حالی است که گزارش‌های رسانه‌ای و اظهارات رسمی مقامات بلندپایه نظامی و گزارش‌های بین‌المللی نشان می‌دهد که تحرکات لوجستیکی و دیپلماتیک کنونی، نه‌تنها یک نمایش قدرت ساده نیست، بلکه نشان‌دهنده آماده‌سازی عمیق و همه‌جانبه برای یک رویارویی بلندمدت و استراتژیک است.
محاصره دریایی و قدرت‌نمایی پنتاگون در تنگه هرمز
پیت هگست، وزیر دفاع ایالات متحده، اخیراً در یک اظهارنظر صریح و بی‌پرده، وضعیت مواجهه نظامی با ایران در شریان‌های حیاتی انرژی را تشریح کرد. به گفته وی، نیروهای آمریکایی محاصره دریایی محکمی را علیه تحرکات غیرقانونی تهران برقرار کرده‌اند؛ محاصره‌ای که به تعبیر او «خلل‌ناپذیر» بوده و توانسته جریان رفت‌وآمد کشتیرانی بین‌المللی را پس از اختلالات اولیه به سطوح نرمال و پیش از بحران بازگرداند.
وزیر دفاع آمریکا با تاکید بر این‌که ایران توانایی کنترل و بازی‌سازی در تنگه هرمز را ندارد، تصریح کرد که سلطه عملیاتی بر این آبراه استراتژیک کاملاً در اختیار واشنگتن است. اشاره هگست به بی‌اثری مانورها و تهدیدات شناورهای تندرو و پهپادی سپاه پاسداران، دلالت بر این دارد که ایالات متحده دکترین حاکمیت کامل بر رفت‌وآمد دریایی را جایگزین انفعال‌های گذشته کرده است. این محاصره توانسته راه‌های تنفسی اقتصادی و شریان‌های صادرات غیرقانونی را تنگ‌تر کند؛ تصمیمی که حاکمیت تهران را با چالشی بی‌سابقه‌تر از زمان «جنگ نفت‌کش‌ها» در دهه ۱۳۶۰ مواجه ساخته است.
اعزام ناگهانی نیروها و آرایش سه‌گانه ناوهای هواپیمابر
گزارش‌ها حاکی از آن بوده که تحرکات نیروهای مسلح آمریکا محدود به شعارهای سیاسی نیست و داده‌های عملیاتی گواهی بر یک اعزام گسترده نیرو به خاورمیانه دارد. بر اساس گزارش خبرگزاری رویترز، ناو هواپیمابر «یو‌اس‌اس جورج واشنگتن» به شکلی غیرمنتظره از پایگاه خود در ژاپن مامور شده و بدون بازه زمانی مشخصی برای پایان ماموریت، راهی آب‌های منطقه شده است. رویترز در گزارش خود به وضعیت روانی و عملیاتی پرسنل این ناو اشاره کرده است؛ ملوانان و پرسنل جوان (غالباً بین ۱۹ تا ۲۴ سال) که در شرایط آماده‌باش دائم و زیر تهدید مستقیم موشک‌های بالستیک و پهپادهای انتحاری ایران خدمت می‌کنند.
هم‌زمان، گزارش کانال ۱۲ اسرائیل و اظهارات سرهنگ بازنشسته تفنگداران دریایی، مایک جرنیگان، ابعاد تازه‌ای از این تحرکات را افشا کرده است. جرنیگان در گفت‌وگو با شبکه فاکس نیوز تایید کرد که ناو هواپیمابر «یو‌اس‌اس تئودور روزولت» نیز طی روزهای اخیر حرکت خود را آغاز کرده است. در صورت استقرار کامل روزولت، این سومین گروه ضربت ناو هواپیمابر آمریکا در منطقه خواهد بود که قدرت آتش و توان پشتیبانی هوایی را به سطحی بی‌سابقه می‌رساند.
علاوه بر قدرت ناونشین، ورود جدیدترین یگان‌های تفنگداران دریایی آمریکا که تعداد آن‌ها به حدود ۲۵۰۰ نیروی ویژه واکنش سریع همراه با اسکادران‌های جنگنده F/A-18 می‌رسد، نشان می‌دهد که واشنگتن خود را برای تمامی سناریوهای نبرد زمین، دریا و هوا آماده کرده است. ارسال سامانه‌های پدافند هوایی پیشرفته به متحدان عرب خلیج فارس نیز با هدف مسدود کردن چتر موشکی و پهپادی جمهوری اسلامی در صورت شروع جنگ صورت گرفته است.
در همین رابطه، رسانه‌ها خبر دادند که سه مقام آمریکایی گفتند که شماری از ارشدترین اعضای کابینه دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، روز جمعه برای ساعت‌ها در کمپ دیوید گرد هم آمدند تا درباره گام‌های بعدی در جنگ ایران و همچنین درگیری میان عربستان سعودی و انصارالله در یمن گفت‌وگو کنند. بنا به گزارش آکسیوس، این نشست بسیار غیرمعمول از سوی دولت ترامپ اعلام نشده بود و آخرین بار که نشستی مشابه برگزار شد، ژوئن ۲۰۲۵ بود؛ تنها چند روز پیش از آنکه اسرائیل جنگ با ایران را آغاز کند. همچنین، به گفته این مقام‌ها، ریاست نشست بر عهده جی‌دی ونس، معاون رئیس‌جمهور آمریکا، بود. از دیگر شرکت‌کنندگان می‌توان به مارکو روبیو، وزیر امور خارجه، پیت هگست، وزیر دفاع؛ استیو ویتکاف، فرستاده کاخ سفید، جان رتکلیف، رئیس سازمان اطلاعات مرکزی آمریکا (سیا) و ژنرال دن کین، رئیس ستاد مشترک ارتش آمریکا، اشاره کرد.
بازخوانی تصمیمات ترامپ و آرایش سیاسی‌دیپلماسی آمریکا
در واشنگتن، دونالد ترامپ استراتژی خود را مبتنی بر فشار حداکثری هم‌زمان در ابعاد نظامی، اقتصادی و سیاسی پیش می‌برد. رئیس‌جمهور آمریکا شامگاه شنبه با اشاره به ارزیابی‌های اطلاعاتی عنوان کرد که ایران بخش قابل‌توجهی از برنامه‌های ساخت سلاح هسته‌ای خود را زیر فشار پنهان و آشکار کنار گذاشته است. با این حال، او افزود که تصمیم‌گیری نهایی در خصوص اقدام نظامی یا دیپلماتیک همچنان روی میز است. ترامپ همچنین به تاثیر موفقیت‌آمیز سیاست‌های منطقه‌ای خود بر ثبات بازار انرژی اشاره کرده و یادآور شد که با وجود شرایط بحرانی، قیمت جهانی نفت کنترل شده و روند تنزلی داشته است.
همچنین، گزارش اختصاصی تارنمای آکسیوس به نقل از یک مقام رسمی آمریکایی نشان می‌دهد که واشنگتن پس از پایان مجمع عمومی سازمان ملل متحد، دو تن از اعضای دیپلماتیک جمهوری اسلامی را از خاک آمریکا اخراج کرده است. بنا به این گزرش، دو دیپلمات ایرانی مذکور با نقض دستورالعمل وزارت خارجه آمریکا از خروج انصراف داده بودند که در نهایت به اخراج اجباری آن‌ها انجامید. این رویداد گواهی بر افول شدید کانال‌های ارتباطی مستقیم و بازگشت دیپلماسی به پایین‌ترین سطح ممکن است.
ساختار تصمیم‌گیری در تهران: آرایش بحران و بن‌بست‌های حاکمیت
از سوی دیگر، بر اساس گزارش‌های منتشرشده در وب‌سایت نشنال نیوز، ساختار حکمرانی در ایران خود را برای یک دور جدید و بس سنگین‌تر از نبرد با ایالات متحده آماده می‌کند. بر اساس گزارش منابع مطلع در تهران، هم‌زمان با شکست تلاش‌های دیپلماتیک اخیر در نیویورک برای دستیابی به یک توافق، ایران خود را برای دور جدید و سنگینی از درگیری نظامی با ایالات متحده آماده می‌کند. ک منبع آگاه در تهران تاکید کرده است که ارزیابی‌ها در داخل ایران نشان‌دهنده ازسرگیری جنگ است و تهران ظرفیت‌ها و توانمندی‌های لازم برای این درگیری را فراهم آورده است.
این نشریه افزود که در پاسخ به افزایش تنش‌ها، ایالات متحده نیز آرایش نظامی خود در خاورمیانه را تقویت کرده است. این گزارش در ادامه عنوان کرد که با وجود تنش‌های نظامی، ایران راهکارهایی را از طریق قطر به واشنگتن منتقل کرده است؛ از یک سو، ایران پیشنهاد داده است که ذخایر اورانیوم ۶۰ درصد غنی‌شده خود را ابتدا رقیق کرده و سپس تحت نظارت آژانس بین‌المللی انرژی اتمی به یک کشور ثالث منتقل کند. این در حالی است که پیشتر نیز تهران یک طرح ۷ روزه پیشنهاد کرده که بر اساس آن، بازگشایی تنگه هرمز در روز ششم و پس از اقدام متقابل و عملی واشنگتن انجام شود. اما آمریکا خواستار بازگشایی فوری و پیش‌شرط تنگه هرمز است؛ موضوعی که به بن‌بست در مذاکرات منجر شده است.
از سوی دیگر، شورشیان حوثی یمن با پشتیبانی عناصر ایرانی، پس از تصرف سواحل غربی یمن، حملات سنگینی را به شهر استراتژیک «تعز» آغاز کرده‌اند. این گزارش افزود که اگرچه حوثی‌ها هنوز خطوط کشتیرانی باب‌المندب را مسدود نکرده‌اند، اما منابع آگاه هشدار می‌دهند که این رویکرد محافظه‌کارانه دائمی نیست و امنیت منطقه‌ای کاملاً به یکدیگر گره خورده است. نشنال نیوز همچنین نوشت: جمهوری اسلامی اکنون در تله استراتژیکی قرار گرفته که خود طی سال‌ها بستر آن را چیده است؛ راهبرد «نه جنگ و نه مذاکره» در برابر حضور ملموس سه ناو هواپیمابر و محاصره محکم دریایی، ناکارآمدتر از هر زمان دیگری به نظر می‌رسد.
چشم‌انداز نبرد احتمالی
سرهنگ مایک جرنیگان در پایانی‌ترین بخش مصاحبه خود با فاکس نیوز، در پاسخ به احتمال وقوع یک نبرد مستقیم در آینده نزدیک، از واژه «قطعاً» استفاده کرد. هم‌زمانی ابزارهای تنبیهی اقتصادی، تحرکات بی‌سابقه لژستیک نظامی و بستن منافذ دیپلماتیک، گواهی بر این است که سناریوی نظامی دیگر یک تهدید انتزاعی نیست.
جمهوری اسلامی ایران با اصرار بر سیاست‌های تقابلی و عدم تمایل واقعی به بازنگری در راهبردهای منطقه‌ای و هسته‌ای خود، کشور را به سمت یک بحران موجودیتی هدایت کرده است. حاکمیتی که توانایی اقناع جامعه داخلی را از دست داده و در عرصه خارجی نیز با یک ائتلاف سنگین و مصمم مواجه شده، ممکن است به زودی با پیامدهای سخت این انسداد سیاسی و نظامی روبه‌رو شود. در این میان، مردم ایران و ثبات کل منطقه خاورمیانه، بیشترین هزینه را بابت این رویارویی تاریخی پرداخت خواهند کرد.
