اختصاصی هموطن/ گروه سیاسی-سید امیر موسوی
سکانس اول؛
دونالد ترامپ، رئیس جمهور آمریکا اخیرا در پستی درشبکه اجتماعی خود با حروف بزرگ نوشت که ایالات متحده و ایران در دو روز گذشته «مکالمات بسیار خوب وسازندهای» داشتهاند و توقف حملات برنامهریزی شده علیه زیرساختهای انرژی، نتیجه مستقیم «مکالمات عمیق،دقیق و سازنده» بوده است. ترامپ افزود که مذاکرات «درطول هفته ادامه خواهد یافت.»
وی پیش از ترک فلوریدا نیز در گفتوگو با خبرنگاران گفت: «آنها میخواهند به توافق برسند. و ما بسیار مایل به رسیدن به توافق هستیم. این توافق باید خوب باشد. و دیگر جنگی در کار نباشد، دیگر سلاح هستهای نباشد. آنها دیگر سلاح هستهای نخواهند داشت. آنها با این موضوع موافقت میکنند.»
همچنین، کاخ سفید هم اعلام کرده؛ «مذاکرات با ایران به بنبست نرسیده و همچنان ادامه دارد و همچنان ثمربخش است. برخی از اطلاعات منتشر شده در رسانهها درباره طرح ۱۵ مادهای آمریکا برای مذاکره با ایران* نادرست است.»
باز این در حالی است که دونالد ترامپ، همین جمعهای که گذشت در جمع خبرنگاران در کاخ سفید، گفته بود؛ «ایالات متحده و ایران «میتوانند گفتوگو کنند، اما من نمیخواهم آتشبس برقرار کنم» و گفت هرگونه توقف اقدامات نظامی «وقتی شما به معنای واقعی کلمه طرفمقابل را نابود میکنید» بیمعنی خواهد بود.»
در عین حال، رافائل گروسی، مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی در گفتوگو با روزنامه ایتالیایی کوریره دلاسرا، عنوان کرده؛ دور تازه مذاکرات میان ایالات متحده وایران ممکن است، آخر هفته در اسلام آباد، پایتخت پاکستان برگزار شود.
کات!
سکانس دوم؛
در این سو و به رغم تاکید گسترده مقامات ایالات متحده، تهران به شکل متشتتی در حال تکذیب و تائید این گفتوگوهاست. از سویی؛ عراقچی به شبکه خبر رفته و در گفتوگویی تلویزیونی، مدعی است؛ «اینکه الان حرف از مذاکره میزنند، اعتراف به شکست است؛ مگر نمیگفتند؛تسلیم بدون قید و شرط؟ پس چرا الان بالاترین مقامهای خود را برای مذاکره بسیج میکنند؟ مذاکره ای در کارنیست.»
عراقچی، ادامه داده؛ « هیچ مذاکرهای با طرف آمریکایی نداریم و او از طریق واسطههای مختلف پیام میفرستد. در پیامها، ایدههایی مطرح کردند که به مقامات عالی منتقل شد و اگر لازم باشد موضعی گرفته شود، آنها اعلام خواهند کرد.»
یک مقام ارشد سیاسی-امنیتی به پرستیوی در روز چهارشنبه گفت: ایران به پیشنهاد آمریکا برای پایان دادنبه جنگ تحمیلی جاری پاسخ منفی داده و تأکید کرده است که این جنگ تنها بر اساس شرایط و زمانبندی خود تهران پایان خواهد یافت.
این مقام که از جزئیات پیشنهاد مطلع بود،گفت: «ایران زمانی جنگ را پایان خواهد داد که خودش تصمیم بگیرد و شرایطش برآورده شده باشد» و عزم تهران را برای ادامه دفاع و وارد آوردن «ضربات سنگین» به دشمن تا تحقق خواستههایش تأکید کرد.
به گفته این مقام، واشنگتن از طریق کانالهای دیپلماتیک مختلف به دنبال مذاکرات بوده و پیشنهاداتی ارائه کرده که تهران آنها را «افراطی» و «جدا از واقعیت شکست آمریکا در میدان نبرد» میداند.
این مقام پنج شرط مشخص را که بر اساس آن ایران باپایان جنگ موافقت خواهد کرد، شرح داد. این شروط شامل موارد زیر است:
توقف کامل «تهاجم و ترور» توسط دشمن.
ایجاد مکانیزمهای مشخص برای اطمینان از اینکه جنگ دوباره بر جمهوری اسلامی تحمیل نخواهد شد.
پرداخت تضمینشده و کاملاً تعریفشده غرامت وخسارات جنگ.
پایان یافتن جنگ در تمام جبههها و برای تمامی گروههای مقاومت در سراسر منطقه.
به رسمیت شناختن بینالمللی و تضمینها درباره حق حاکمیت ایران بر تنگه هرمز.
این مقام همچنین اشاره کرد که این شروط علاوه برخواستههایی است که تهران در طول دور دوم مذاکرات ژنو ارائه کرده بود، که تنها چند روز قبل از انجام حمله تازه آمریکا و اسرائیل در ۸ اسفند رخ داده بود.
این اظهارات در حالی مطرح شده که مقامات رسمی تهران به تاکید هرگونه مذاکرهای را با طرف متخاصم تکذیب کرده و آن را منتفی دانستهاند.
اینکه، چنین پیامی در قالب گفتوگوی یک مقام مجهول و مبهم امنیتی و «آگاه» از شبکه انگلیسیزبان جمهوری اسلامی منتشر شده، خود بر ابهامات پیرامون آنچه از آن تحت عنوان مذاکرات تهران و واشتگن یاد شده، دامن میزند.
عطف به اینکه به عنوان نمونه؛ محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس ایران، گزارشهای مربوط به مذاکره با ایالات متحده را به عنوان دستکاری بازار رد کرده و پیشتر درپستی در شبکه X گفته بود: «هیچ مذاکرهای با ایالات متحده انجام نشده است و از اخبار جعلی برای دستکاری بازارهای مالی و نفت و فرار از باتلاقی که ایالات متحده و اسرائیل در آن گرفتار شدهاند، استفاده میشود.»
کات!
سکانس سوم؛
با همه آنچه به صورت تیتروار مورد اشاره قرار گرفت، مسئله مهم در این بین، زمزمههای قوی در خصوص گسیل نیروهای آمریکایی به خلیج فارس و احتمال اشغال جزایر ایرانی و بخصوص خارک در راستای تحت فشار قرار دادن تهران در بحبوحه انسداد تنگه هرمز است. زمزمههایی که عطف به شواهد و قرائن موجود نیز، تقریبا خبر از قطعیت تحقق این گذاره میدهد.
به عنوان نمونه؛ شورای سردبیری نشریه انگلیسی گاردین درباره ادعای ترامپ مبنی بر «مذاکره» با ایران اعلام کرده: «مواضع ترامپ بیش از آنکه نشانهای از دیپلماسی واقعی باشد، تلاشی برای به هم زدن تمرکز ایران و تأثیرگذاری بر بازارها و افکار عمومی محسوب میشود.»
این نشریه همچنین در تحلیلی به قلم “اندرو راث” (Andrew Roth) نیز به موضوع ادعای ترامپ برای مذاکره با ایران پرداخته و آن را نه واقعیتی در میدان که شگردی برای خرید زمان دانسته است.
به اعتقاد نویسنده گاردین، این مذاکرات اخیر ممکن استراهی دیگر برای ترامپ برای خرید زمان باشد.
او در ادامه نوشته: «در روزهای آینده، آمریکا در موقعیتی قرار خواهد گرفت که بتواند حملهای انجام دهد یاحتی بخشهایی از جزایر یا سواحل ایران را برای بازگشایی تنگه هرمز به اشغال درآورد؛ سناریویی کهمیتواند گزینه جایگزین ترامپ باشد، در صورتی که نتوانددر این مقطع به یک موفقیت دیپلماتیک دست یابد.»
در همین رابطه؛ ماریا زاخارووا، سخنگوی وزارت خارجه روسیه در نشستی خبری گفته: «شایعاتی درباره تدارک برای عملیاتی علیه جزیره خارک ایران میشنویم؛امیدواریم که اینها فقط [در حد] حرف باشند.»
همچنین، قالیباف، رئیس مجلس ایران نیز در پیامی، تصریح کرده؛ «دشمنان ایران با پشتیبانی یکی ازکشورهای منطقه، در حال تدارک عملیات اشغال یکی ازجزایر ایرانی هستند؛ قدم از قدم بردارند تمام زیرساختهای حیاتی آن کشور منطقهای بدون محدودیت هدف حمله قرار خواهد گرفت.»
سیانان نیز بر همین گذاره تصریح کرده و نوشته: «ایران جزیره خارک را با نیرو، سامانههای دفاع هوایی ومینها تقویت کرده است تا برای عملیات زمینی احتمالی آمریکا آماده شود.
مقامات آمریکایی درباره خطرات بالا، از جمله تلفات سنگین، به دلیل دفاعهای چندلایه و استقرارهای اخیرسامانههای موشکی ضد هوایی (MANPAD) و مینهای ضد زره ایرانی هشدار میدهند.»
آنچه در این بین، مبرهن به نظر میرسد، حمله زمینی قریبالوقوع ایالات متحده به جزایر ایرانی و بخصوص خارک است که اجتنابناپذیر به نظر میرسد. آمریکای ترامپ در وهله کنونی برای نمایش هژمونیک خود هم که شده، احتمالا به این اقدام دست خواهد زد اما باید مقامات جمهوری اسلامی در نظر داشته باشند که در یک بزنگاه تاریخی به سر میبرند. بزنگاهی که در صورت اشغال وجبی از این سرزمین، بازپسگیری آن میتواند ابعاد پیچیدهای به خود بگیرد. این، ماجرایی است که دیگر با هیچ نمایش و شامورتی و پروپاگاندایی نمیتواند بر آن سرپوش گذاشت و سر و تهاش را با دیوارنگارهای در میدان ولیعصر یا انقلاب پایتخت و «ای ایران» تحریف شده چند مداح هم آورد!
کما اینکه در سال ۱۹۰۳ میلادی (سه سال پیش ازامضای قانون اساسی مشروطه در ۱۹۰۶) در دوره مظفرالدین شاه، بریتانیا سه جزیره ایرانی «آریایی»،«زرکوه» و «ارزنه» را اشغال کرده و تقریباً ۱۲۳ سالقبل، بعد از تشکیل دولت امارات، این سه جزیره را دراختیار آنها قرار داد و این پارههای تن وطن نیز به مانند بحرین و دیگر نقاط جداافتاده مام میهن از ایران بزرگ جدا شدند که شدند. اما هنوز که هنوز است و تا تاریخ روایت میشود از حاکمان وقت به دلیل این سرافکندگی با مذمت یاد خواهد شد.
مبادا که مقامات جمهوری اسلامی نیز در کنار تمام روسیاهیشان در ساحت مردمان این سرزمین به بدنامی جدایی خاک از وطن نیز دچار شوند که وای از آن روز و وای بر آن ایام…
*پنج بند اول توسط خبرگزاریهایی مانند رویترز وآسوشیتدپرس تأیید شده یا مستند است. بندهای ۶ تا ۱۵ نیز بر اساس گزارشهای سایر منابع استخراج شده است:
۱. توقف برنامه هستهای ایران
درخواست برای توقف کامل برنامه هستهای جمهوری اسلامی
۲. پایان حمایت از گروههای منطقهای و سازمانهای مخل امنیت
پایان کامل حمایت رژیم از سازمانها و ساختارهایمسلح وابسته که امنیت منطقه را تهدید میکنند.
۳. بازگشایی تنگه هرمز
ایران باید عبور و مرور دریایی بینالمللی را از تنگه هرمز بلافاصله مجاز کند.
۴. پذیرش آتشبس یا توقف موقت درگیریها
واشینگتن در نظر دارد چارچوبی برای توقف خصومتها به مدت حدود یک ماه ایجاد کند تا پیششرطی برای مذاکرات کامل فراهم شود.
۵. کاهش شدید یا توقف برنامه موشکی بالستیک
درخواست آمریکا شامل برنامه موشکی ایران نیز میشود،نکتهای که تهران به شدت رد کرده است.
۶. تعطیلی یا توقف فعالیت نطنز
تعطیلی کارخانه اصلی غنیسازی اورانیوم در استان اصفهان.
۷. تعطیلی یا توقف فعالیت فردو
توقف تاسیسات زیرزمینی غنیسازی فردو.
۸.تعطیلی یا توقف فعالیت اصفهان
تعطیلی مرکز تحقیقات و تبدیل اورانیوم در اصفهان،بخش کلیدی زنجیره هستهای ایران.
۹. پایان تمام غنیسازی اورانیوم در خاک ایران
ممنوعیت مطلق هرگونه فعالیت غنیسازی در داخل ایران،بدون استثنا یا دوره گذار.
۱۰. دسترسی کامل، فوری و قابل راستیآزمایی برای آژانس بینالمللی انرژی اتمی
آژانس باید به تمامی تاسیسات، مواد و مستندات برنامه هستهای ایران دسترسی کامل داشته باشد.
۱۱. تحویل، انتقال یا خنثیسازی ذخایر اورانیوم غنیشده
تمام اورانیوم غنیشده باید تحویل داده، از ایران منتقل یاتحت نظارت بینالمللی خنثی شود.
۱۲. پایان حمایت از حزبالله
قطع حمایت مالی، نظامی و لجستیکی از حزبالله، ابزار اصلی رژیم در لبنان.
۱۳. پایان حمایت از حماس
قطع حمایت از شاخه نظامی حماس در نوار غزه، ابزاری برای بیثباتی منطقهای.
۱۴. پایان حمایت از دیگر گروههای مخل و شبهنظامیان طرفدار ایران
قطع حمایت از همه شبهنظامیان منطقهای مرتبط با رژیم،از جمله حوثیها در یمن و نیروهای طرفدار ایران در عراق و سوریه.
۱۵. رفع احتمالی تحریمها در ازای رعایت قابل راستیآزمایی
-واشنگتن پیشنهاد میکند که تحریمها بهصورت تدریجی ومشروط به رعایت کامل و قابل راستیآزمایی تمام بندهای فوق برداشته شود.
