متروی تهران در آستانه ورود به سن فرسودگی است، زیرا عمر مفید بخشی از تجهیزات آن ۳۰ سال تعیین شده و خطوط قدیمی اکنون حدود ۲۸ سال سابقه بهرهبرداری دارند.
بهویژه تجهیزات سیگنالینگ و حفاظت خودکار قطار علاوه بر پایان عمر مفید، با منسوخشدن فناوری مواجه شدهاند.
محسن هاشمی رفسنجانی، مدیرعامل پیشین متروی تهران، بر ضرورت تغییر رویکرد از «نگهداشت حداقلی» به «نوسازی پیشگیرانه» تأکید کرد و آن را ابزار کنترل ریسک دانست. به گفته او، فرسودگی سیگنالینگ حتی بدون خاموشی کامل میتواند منجر به حوادث مرگبار شود.
بهرهبرداری از مترو از سال ۱۳۷۷ با خط پنج آغاز شد و قدیمیترین خطوط اکنون به آستانه فرسودگی تجهیزاتی رسیدهاند. فرسودگی شامل ناوگان، سیگنالینگ، شبکه برق و سامانههای تهویه و اطفای حریق است.
واگنهای خط پنج حدود ۲۸ سال عمر دارند و اگر اورهال بهموقع انجام نشود، ایمنی و قابلیت اطمینان کاهش مییابد.
متروی تهران برای بهرهبرداری با سرفاصله چهار دقیقه به ۵۰ قطار هفتواگنه در هر خط نیاز دارد و با کمبود ۲۳۰۰ واگن مواجه است. برای سرفاصله دو دقیقهای، تعداد قطارها باید تا سال ۱۴۱۰ به ۵۰۰ رام افزایش یابد.
هاشمی با اشاره به توان داخلی واگنسازی، کمبود منابع مالی و جهتگیری غلط سیاستها را عامل عقبماندگی دانست.
در حوزه برق، زیرساخت کلی مناسب ارزیابی شد اما برخی تجهیزات نیازمند پایش و نوسازی هستند.
بهروزرسانی سیگنالینگ و جایگزینی فناوری ATO و در آینده فناوری بدون راهبر ضروری عنوان شد.
حادثه برخورد دو قطار در ایستگاه چیتگر در سال ۱۴۰۰ نقش ضعف سیگنالینگ را آشکار کرد.
همچنین بر ضرورت نوسازی تجهیزات تهویه و اطفای حریق، بهویژه در خطوط قدیمی، برای جلوگیری از انباشت ریسک و حوادث تأکید شد.
