اختصاصی گروه سیاسی / ماهور ایرانی
قابلیت تازه «نمایش لوکیشن» در پلتفرم ایکس، پرده از یکی از جدیترین تبعیضهای سالهای اخیر در ایران برداشت. ابزاری که در ظاهر برای شفافیت طراحیشده بود، ناگهان تبدیل به سندی زنده از اینترنت طبقاتی به ویژه در جمهوری اسلامی شد. جایی که چهرههای حکومتی از هر جریان سیاسی، مدیران ارشد، فعالان رسانهای نزدیک به حکومت، نمایندگان مجلس و به ویژه از طیف تندرو حتی برخی چهرههای امنیتی بدون نیاز به فیلترشکن، از داخل ایران در شبکههایی فعال بودند که برای اکثریت جامعه با فیلترشکن کار میکند.
اما این اتفاق از چه زمانی رخ داد. از دوم آذر ماه ایلان ماسک مالک شبکه اجتماعی ایکس، در آپدیت جدید این شبکه اجتماعی قابلیت About this account را فعال کرد. که ابزاری برای افزایش شفافیت و احراز هویت کاربران است. این ویژگی به دیگر کاربران اجازه میدهد تا اطلاعات کلیدی و مهمی را در مورد سوابق یک حساب کاربری مشاهده کنند و بفهمند که آن حساب واقعاً از کجا وصل شده و چگونه توسط پلتفرم شناخته میشود..
اهداف ایجاد این قابلیت به جهت مبارزه با رباتها و اطلاعات نادرست که به کاربران برای تمایز قائل شدن بین حسابهای واقعی، حسابهای خودکار (رباتها) و اکانتهایی که برای عملیات نفوذ یا نشر اطلاعات نادرست هماهنگ شدهاند کمک میکند. هدف دیگر، افزایش شفافیت بود. یعنی نشان دادن اینکه محتوایی که کاربر مشاهده میکند از یک منبع واقعی منتشر شده است یا خیر و هدف آخر احراز اصالیت بود. یعنی فراهم آوردن راههای بیشتر برای کاربران تا بتوانند اصالت محتوای منتشر شده را تایید کنند.
در قابلیت تازه شبکه اجتماعی ایکس، مواردی از جمله مشخص شدن فعالیت حساب کاربری، کشور مبدا اتصال به ایکس که این موضوع باعث جنجال تازه در ایران شد. منطقه جغرافیایی که کاربر از ایکس استفاده کرده، نوع دستگاهی که از آن استفاده شده و موارد دیگر از جمله سابقه تغییر نام اکانت و سابقه تعلیق شدن همگی در این بخش نشان داده میشود.
در ایران شبکه اجتماعی ایکس توسط مقامات جمهوری اسلامی فیلتر شده است و همه مردم قابلیت دسترسی به این شبکه اجتماعی را ندارند و برای استفاده از آن باید با فیلترشکن وارد شد. قابلیت جدید این شبکه اجتماعی و مشخص شدن نام ایران در گزینه لوکیشن مبدا متصل به شبکه اجتماعی جنجالهای زیادی را در داخل کشور ایجاد کرد و همین موضوع باعث به راه افتادن واژه « اینترنت سفید » به معنای داشتن اینترنت بدون فیلتر در بین حاکمین جمهوری اسلامی، بعضی خبرنگاران، مداحان، چهرههای مخالف رفع فیلترینگ در کشور شده است.
اما اینترنت سفید فقط در اختیار مقامات و چهرههای نزدیک به حکومت نیست. بلکه جمهوری اسلامی با ایجاد سیمکارت سفید یک بازی چندلایه طراحی کرده است. این دسترسی ویژه حتی به اکانتهایی دادهشده بود که خود را مخالف حکومت جا میزدند؛ از صفحات پادشاهی خواه تا حسابهای تجزیهطلب گرفته تا اکانتهایی که مامور تخریب منتقدان بودند. این گستره عجیب، نشان میدهد که سیمکارت سفید فقط یک مکانیسم توزیع رانت نیست، بلکه ابزار مهندسی فضای سیاسی و کنترل روایتها است.
پرسشی که به وجود میآید آن است که سیم کارت سفید چیست و از کجا آمده است؟ سیمکارت سفید سیم کارتی است که فیلترینگ بر آنها اعمال نمیشود و امکان دسترسی مستقیم و بدون فیلتر به اینترنت دارند. این سیمکارتها از اوایل دهه ۱۳۹۰ در زمان دولت محمود احمدینژاد توزیع شد و برای اولین بار در اختیارخبرنگاران قرار گرفت. به طور نمونه «محمدجعفر محمدزاده» معاون امور مطبوعاتی و اطلاعرسانی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی وقت، قبل از انتخابات ریاست جمهوری سال ۹۲ میگوید برای کمک به پوشش خبری بهتر، به خبرنگاران خارجی اینترنت پرسرعت و بدون فیلتر داده شد تا بتوانند بدون محدودیت گزارشهای خود را ارسال کنند.
اما به طور رسمی و قانونی این سیمکارتها به خبرنگاران داخلی هم داده شد. در سال ۹۶ «محمدجواد آذری جهرمی» وزیر ارتباطات و فناوری اطلاعات دولت روحانی گفت: «مصوبهای در کارگروه تعیین مصادیق محتوای مجرمانه برای دسترسی خبرنگاران به اینترنت بدون فیلتر داشتهایم» او تاکید میکند: «ما معتقدیم اینترنتی بایددر اختیار رسانهها قرار گیرد که بتوانند از منابع اطلاعاتی بدون محدودیت استفاده کنند.»
در همان سال «ابوالحسن فیروزآبادی» دبیر شورای عالی فضای مجازی گفته بود قرار است موضوع دسترسی به اینترنت بدون فیلتر برای خبرگزاریها و هم دانشگاهها هم وجود داشته باشد و پس از چند ماه، کارگروه تعیین مصادیق محتوای مجرمانه با ارائه اینترنت بدون فیلتر به ۱۰۰ روزنامهنگار، موافقت کرد و همزمان اعلام شد برایخبرنگاران مورد تایید وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، اینترنت بدون فیلتر ارائه شده است.
در همان زمان موضوع ارائه اینترنت بدون فیلتر به خبرنگاران باعث ایجاد تنشهایی علیه خبرنگاران شد. زیرا برخی این اقدام را باج حکومت به خبرنگاران میدانستند تا با داشتن این قابلیت بتوانند علیه مخالفین حکومت حرکت تبلیغاتی داشته باشند اما برخی دیگر این اقدام را نوعی اقدام عادی دانستند که خبرنگار جهت پوشش و انتقال خبر باید در هر لحظه از اینترنت بدون فیلتر استفاده کند. به طور مثال «محمد مهاجری» فعال سیاسی اصولگرا و عضو شورای سردبیری «خبرآنلاین»، در سال ۱۳۹۷ گفتروزنامهنگار به دلیل «تشخص حرفهای» میداند چگونه از اینترنت بدون فیلتراستفاده کند و بنابراین این دسترسی رانت محسوب نمیشود، زیرا خبرنگاران وظیفه «هدایت فکری جامعه» را دارند. همچنین «محمد مبین»، مدیرعامل وقت خبرگزاری «برنا»، نهتنها این طرح را دیرهنگام میدانست بلکه تأکید میکرداینترنت بدون فیلتر «امکان حداقلی» برای خبرنگاران است و باید بسیار زودتر فراهم میشد.
اما در سال بعد آذری جهرمی بین خبرنگاران نیز تبعیض قائل شد. وی در سال ۱۳۹۸ به هزاران خبرنگار نیز اینترنت رایگان یکساله داد. موضوعی که باز دوقطبی میان خبرنگاران به وجود آورد و بخش قابلتوجهی از اهالی رسانه بهشدت به اینتصمیم اعتراض کردند و آن را نوعی رانت و اقدامی تبعیضآمیز دانستند که استقلال حرفهای و رابطه اعتماد میان خبرنگار و جامعه را خدشهدار میکند. بااینحال دولت این اقدام را تحت عنوان «هدیه اینترنت رییسجمهوری به خبرنگاران» ادامه داد.
با اینکه آمار مشخصی درباره افرادی که از اینترنت بدون فیلتر استفاده میکنند وجود ندارد و وزارت ارتباطات و نهادهای مربوطه هیچ زمان اطلاع رسانی دقیقی انجام ندادند اما تا پایان دولت «حسن روحانی» دسترسی به اینترنت بدون فیلتر برایحدود ۳۵۰۰ نفر فراهمشده بود. طبق اخبار رسیده از برخی منابع به خبرنگار هم وطن از وزارت کشور، در انتخابات ۱۴۰۰ ۳۵۰ سیمکارت سفید به خبرنگاران داده شده بود. همچنین طبق گفته این منابع در انتخابات ریاست جمهوری 1403 اینترنت بدون فیلتر به خبرنگاران داده نشده بود اما در طول سه سال فعالیت دولت رئیسی، با کمک احمد وحیدی که همزمان وزارت کشور و ریاست شورای امنیت کشور را اختیار داشت، برای برخی هنرمندان، فعالان سیاسی، روزنامه نگاران، افراد امنیتی، مداحان، نمایندگان مجلس شورای اسلامی در دوره یازدهم و دوازدهم اینترنت سفید فراهم شده است.
اما این پایان مسیر نبود. با اینکه مسعود پزشکیان رئیس جمهور قبل از انتخابات ریاست جمهوری و در ایام مناظرات از فراهم آوردن دسترسی اینترنت برای مردم وعده میداد، اما طبق اخبار رسیده به دست خبرنگار هم وطن، جمهوری اسلامی در جنگ ۱۲ روزه علاوه بر سفید کردن اینترنت برای همه وزرا و مدیران دولتی، نمایندگان مجلس مدیران رسانهای، برخی خبرنگاران، فعالان سیاسی جناحهای سیاسی مختلف، حتی اینترنت کارکنان میان رده و پایین رده دولتی را هم سفید کرده بود. به طور مثال در جنگ دوازده روزه یکی از کارشناسان سازمانهای دولتی میگوید: « در جنگ دوازده روزه که به خاطر نبود امنیت از تهران خارج شده و با قطعی اینترنت دسترسی به آن محدود شده بود از طرف مدیران تماس گرفته بودند که میخواهند اینترنت بدون فیلتر بدهند اما گفتم من نمیخواهم.» اما از طرف دیگر طبق روایتی که خبرنگار هم وطن رسیده، از طرف نهادهای امنیتی از جمله اطلاعات سپاه و وزارت اطلاعات با برخی از فعالان سیاسی در زمان جنگ تماس گرفتهاند و برای تبلیغ علیه اسرائیل باید در فضای مجازی فعالیت کنید تا با این حرکت حکم بخشیده شود و این افراد هم گفتند نه تنها دسترسی به اینترنت ندارند بلکه حتی به دلیل محکومیت قضایی از داشتن سیم کارت شخصی هم محروم هستند و به همین دلیل نهادهای امنیتی گفتند حاضر هستند از طرف دولت سیم کارت سفید به آنها تحویل دهند.
اما در این به طور کلی اینترنت یک موضوع پر چالش در مجادلات سیاسی کشور به حساب میآید. از فیلترینگ شبکههای اجتماعی مثل فیسبوک و وبسایت یوتیوب و سایتهای فارسی زبان در خارج از کشور مانند BBC Persian در دولت احمدینژاد بعد از انتخابات ریاست جمهوری سال 88 گرفته تا قبل از روی کار آمدن دولت مسعود پزشکیان، انواع و اقسام وعدهها و جدالهای سیاسی مسئولین و حاکمیت جمهوری اسلامی در مورد اینترنت وجود دیده شده است. به طور مثال بعد از در زمان حضور روحانی در پاستور، استفاده از پیام رسان تلگرام در میان مردم به دلیل نبود فیلترینگ بسیار رواج پیدا کرد اما خبرهای کانال تلگرامی صدای مردم مربوط به محمدعلی زم و دنباله آن اعتراضات مردمی در دی ماه سال 96 برای مدتی تلگرام فیلتر شد. اما به طور رسمی تلگرام در اردیبهشت سال 97 نه با دستور دولت و رئیس جمهور بلکه با حکم قضایی شعبه دوم دادسرای فرهنگ و رسانه تهران با اتهام تبلیغ محتوای تروریستی، فراهم کردن بستر فعالیتهای ضدانقلابی و آسیب به امنیت ملی برای همیشه فیلتر شد.
بعد از آبان 98 که اینترنت به دستور شورای عالی امنیت ملی، سه روز بسته شده بود، به مرور باز شد. اما قبل از باز شدن اینترنت سیداحمد خاتمی امام جمعه موقت تهران در آن زمان بعد از پایان اعتراضات در خطبههای خود در واکنش به باز شدن اینترنت گفته بود: « اگر مسئولان میخواهند بدانند اقدامشان چقدر مهم بوده، ببینند که دشمنان ملت از قطع اینترنت تا چه اندازه ناراحت هستند؛ یعنی شما لانه زنبور را پیدا کردید. این کار تا اینجا این بارکالله دارد. پیامرسانهای داخلی را تقویت کنید تا نیاز مردم به اینترنت تأمین شود. هر چه زودتر اینترنت بومی و ملی را راهاندازی کنید و در رابطه با شبکههای خارجی اگر بنا به باز کردن است، تقاضا میکنم باز نکنید. »
اما در پایان دولت روحانی، در ایام مناظرات انتخاباتی، ابراهیم رئیسی و نامزدهای سوپر پوششی از فیلترینگ و پهنای باند کم روحانی شاکی باشند که این با واکنش رئیس جمهور وقت مواجه شد. در دولت رئیسی هم موج زیادی از فیلترینگ شبکه اجتماعی و اینترنت رو به رو شد. بعد از مرگ مهسا امینی به دلیل برخورد با حجاب از سوی گشت ارشاد و افزایش اعتراضات مردمی نسبت به این حادثه، اینترنت در دولت رئیسی ابتدا با قطعی یک هفتهای مواجه شد و بعد از آن شبکه اجتماعی تلگرام، اینستاگرام، واتساپ در شهریور و مهرماه 1401 به دلایل امنیتی و تبلیغ علیه مردم فیلتر شد. هرچند ابراهیم رئیسی در گرامیداشت روز دانشجو اعلام کرده بود ما وعده رفع فیلترینگ را یادمان هست و بعد از فروکش کردن اعتراضات فیلترینگ را برمیداریم اما تا زمان مرگ و سقوط هلی کوپتر فیلترینگ شبکههای مجازی برقرار ماند.
در ایام انتخابات ریاست جمهوری 1403 مسعود پزشکیان نامزد جریان اصلاح طلب در ایام تبلیغاتی گفت: « تمام تلاش خود را برای اصلاح نظام ناکارآمد فیلترینگ به کار میبندم… ما به دنبال اینترنت بدون محدودیت، امن و باکیفیت برای همه مردم هستیم.» اما بعد از انتخابات با اینکه با مصوبه شورای عالی فضای مجازی چند ماه بعد از راهی پاستور شدن فیلترینگ واتساپ و گوگلی پلی برداشته شد اما همچنان فیلترینگ سایر شبکههای مجازی مانند تلگرام، توییتر، اینستاگرام و پلتفرم یوتیوب پابرجاست و اینکه چرا فیلترینگ گسترده برچیده نشده به دلیل آن است که پزشکیان در شورای عالی فضای مجازی به دنبال اقناع و راضی کردن مخالفین است. محمدجعفر قائم پناه معاون اجرایی رئیس جمهور گفت: « دولت در حال حاضر موضوع رفع فیلتراز پلتفرمهای پرکاربرد را به طور جدی در دستور کار خود دارد. اما هدف اقناع و ایجاد اجماع در نهادهای عالی نظام است.
این در حالی است که فاطمه مهاجرانی سخنگوی دولت چهاردهم بارها و به اشکال مختلف در زمینه فیلترینگ صحبت کرده و بارها وعده رفع فیلترینگ را داده اما در نتیجه چیزی که به گوش مردم رسید رو شدن رانت سیم کارت سفید و سیاه شدن روی جمهوری اسلامی بود. مهاجرانی قبل از جنگ 12 روزه به اشکال مختلف در حالت کلی گفت: « دولت در زمینه فیلترینگ در حال کار است و به زودی شاهد رفع فیلترینگ پلتفرهمها خواهیم بود». اما بعد از جنگ 12 روزه خبرنگاران با توجه به مطالبه عمومی هر هفته در نشست سخنگویی و جلسات حیاط دولت این سوال را بارها مطرح میکردند. در 29 مهرماه مهاجرانی در نشست خبری خود با خبرنگاران درباره رفع فیلترینگ گفته بود: « دولت در حال انجام رفع فیلترینگ بود اما با حمله اسرائیل به ایران این اقدام به تاخیر افتاد اما دولت همچنان در پی این موضوع است و در زمان مناسب خود انجام خواهد گرفت. در 13 آبان مهاجرانی از مردم خواسته بود اجازه دهند دولت برنامه خود در زمینه رفع فیلترینگ را ادامه دهد.» بعد از رفع فیلتر یوتیوب در دانشگاه، مهاجرانی در تاریخ 21 آبان 1404 در واکنش به این موضوع گفت: « رفع فیلتر برایدانشگاهها به دلیل ضرورت آموزشی انجام شد. هدف نهایی، فراهمشدن دسترسی آزاد برای عموم مردم است. » در مورد دیگر درست یک هفته بعد از آن در تاریخ 27 آبان ماه گفته بود: «دولت برای رفع فیلترینگ برنامه دارد و اجازه دهید دولت برنامه خود را پیش ببرد و اگر لازم شد اطلاع رسانی خواهیم کرد.». این موارد اما نشان دهنده آن است که سخنگوی دولت در پی آن است تا ذهن مردم را نسبت به رفع فیلتر فضای مجازی دور کرده و اطلاع رسانی شفاف در این زمینه وجود ندارد.
حالا با رو شدن اینترنت سفید جامعه که خود با بحرانهای شدیدی اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی دست و پنجه نرم میکند این موضوع باعث شکل گیری تضاد طبقاتی و یا درجه بندی شهروندی در ذهن او شده است.
بعد از افشای اینترنت سفید در قابلیت جدید شبکه اجتماعی ایکس، افرادی که زمانی با فیلترینگ موافق بودند امروز به دنبال پایان فیلترینگ هستند. به طور نمونه حمید رسایی نماینده مردم تهران در مجلس شورای اسلامی یک روز بعد از افشای این موضوع در نطق میان دستور در بهارستان گفت: « سیاست فیلترینگ غلط بوده و است. در جمهوری اسلامی هیچ کس به فیلترینگ معتقد نیست؛ ما به اینترنت آزاد معتقد هستیم که جلوی دزدیها، باندبازیها و فریب کاریها را میگیرد.» و در ادامه گفت: « : ما معتقد به اینترنت آزاد هستیم چرا که اینترنت آزاد جلویدزدیها، اختلاسها و کم کاریها را میگیرد و چیزی که الان هست اینترنت آزاد نیست این نوعی بازی با افکار عمومی است. وضعیت فعلی نه فیلترینگ است نه فیلترینگ نیست و نه صفحاتی که باید در دسترس باشند برای عموم قابل استفاده است نه صفحاتی که به دلیل رعایت امنیت، اخلاق و فرهنگ محدود باشند محدود است و فیلترینگ فلهای غلط است همان طور که ولنگاری در فضای مجازی غلط است. در هیچ کدام از کشورها اینگونه نیست. این وضعیت باید خاتمه پیدا کند و یکی از محورهای مهمی که ما اعلام کردیم همین حوزه است.»
یا در مورد دیگر امیرحسین ثابتی مشاور سعید جلیلی و نماینده مجلس در واکنش به داشتن اینترنت بدون فیلتر و گوشی آیفون آن هم در شبکه اجتماعی که فیلتر است و خرید فیلترشکن جرم است نوشت: «… اخیرا هم دیدم برخی مدعی شده اند که من با گوشی آیفون و خط سفید در توییتر حضور دارم؛ در حالیکه اولا من تا امروز حتی یک روز هم گوشی آیفون نداشتهام و همانطور که بارها در صحن مجلس و سایر جلسات عمومی عکس گوشی ام منتشر شده، همواره گوشی ام اندروید بوده است و تا امروز هیچکس نمیتواند ادعا کند که حتی در یک جلسه خصوصی نیزآیفون به دست بوده ام…. ثانیا درباره خط سفید؛ اگر کسی برای غلبه بر فیلترینگ از طریق وارپ یا مسک (کلاینتهای رسمی و غیررسمی) استفاده کرده باشد یا سراغ کانفیگهای سرورلس رفته باشد، در قسمت درباره حساب کاربر، کشور ایران نمایش داده میشود و به همین دلیل نیز خود توییتر اعلام کرده این مساله (اعلام کشور مبداء) با خطاهای زیادی اعلام شده و دقیق نیست…. و سخن پایانی؛ اراجیف و شایعاتی که هر روز درباره ام در رسانههای رسمی و غیررسمی منتشر میکنند از نظرم “خاله زنک بازی” است و لااقل خودم میدانم حرکت در مسیری را آغاز کرده ام که باید منتظر خباثتها و دروغهای خیلی بزرگتری باشم، لذا شما نیز آماده باشید!»
احمد بخشایش اردستانی نماینده مجلس شورای اسلامی در گفتگو با خبرآنلاین بعد از افشای اینترنت سفید گفت: « نمایندهها وقتی وارد مجلس شدند برای اینکه در ارتباط با امور قرار بگیرند اینترنتشان باز شد. البته ما نمیدانستیم خط سفیدو غیرسفید چیست اما خطوط را آزاد کردهاند.» یا درباره بحث دوگانه آنکه برخی نمایندگان با فیلترینگ موافق هستند اما خودشان بدون محدودیت در اینترنت فعالیت میکنند گفت: « فیلترینگ در واقع یک مافیا دارد. خیلیها علاقه دارند فیلترینگ وجود داشته باشد چون میخواهند فیلترشکن بفروشند و تجارت و کاسبی کنند. بالاخره رئیسجمهور دو شعار مشخص داشته که یکی درباره رفع فیلتر شبکههای اجتماعی مثل واتساپ و تلگرام است و حتماً هم انتظار میرود که به تعهدش عمل کند. فکر میکنم خیلی دور از دسترس نباشد که این کار انجام شود.اما اینکه استفاده نماینده ها از خطوط سفید ربطی به نظرشان درباره فیلترینگداشته باشد را بعید میدانم. چون نماینده بسته را میخرد و استفاده میکند.» و در ادامه درباره وجود اینترنت طبقاتی با استفاده از اینترنت سفیدگوید: « فکر نمیکنم،این به موضوع طبقاتی بودن یعنی تقسیم کردن مردم به شهروند درجه یک و دو ربط داشته باشد.»
محمدجواد آذری جهرمی که اینترنت سفید در زمان وزارت خود به راه انداخته بود در واکنش به این موضوع گفت: « به کسانی که اینترنت سفید دارند و کم تعداد هم نیستند عرض میکنم، تک خوری نکنید، هات اسپات کنید که به خیر نزدیکتراست!»
محمدعلی ابطحی رئیس دفتر پیشین سیدمحمد خاتمی رئیس جمهور اسبق هم در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: « «بین خط سفید خبرنگاران و مسئولان حکومتیفرق است. وزرای ارتباطات دولتهای روحانی، رئیسی و پزشکیان که نمیتوانستندیا نمیخواستند فیلتر همگان را بردارند، اما به خبرنگاران و فعالان مجازی هر دو جناح خط بیفیلتر دادهاند. خبرها و تحلیلها نباید فقط در اختیار بیفیلترانخارج از کشور باشد؛ این هم نامردی است که بیفیلتر به نفع فیلتر کردن بنویسند. اگر خط مسئولان حکومتی فیلتر شود، شاید به فکر مردم بیفتند و رفع فیلتر کنند.»
اما در این میان چهرههای دولت پزشکیان در افشای این موضوع، واکنشهایی از خود نشان دادند که معلوم نیست به نفع مردم کار میکنند یا خیر. این در حالی است که دولت بارها وعده رفع فیلترینگ را داده اما همچنان این موضوع بلاتکلیف باقی مانده و معلوم نیست چه سرنوشتی در انتظار آن است. به طور مثال: مهدی طباطبایی، معاون ارتباطات و اطلاعرسانی دفتر رئیسجمهور در واکنش به اینترنت سفید آن هم در حالی که خود از این امکان هم استفاده میکند در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: « سفید و سیاه کردن جامعه، بازی کردن در زمین دشمن است، از دیدرئیسجمهور همه ۹۰ میلیون ایرانی سفیدند.» یا در مورد دیگر علی احمدنیا رئیس امور اطلاع رسانی دولت در ایکس نوشت: «دولت چهاردهم در مورد خط سفید که از دولتهای گذشته شکل گرفته بود بازنگری جدی خواهد کرد.» او در پاسخ به دیگر کاربران ایکس درباره استفاده از سیمکارت سفید، اعلام کرد از زمان دولت روحانی و در دوره وزارت آذری جهرمی، بهعنوان مدیرمسئول رسانه از خط سفیدبرخوردار بوده و درخواست اعلام عمومی صاحبان خط سفید را داشته است.
محمد مهاجری که زمانی در دولت روحانی اینترنت سفید برای خبرنگاران را نوعی حق برای فعالیت حرفهای میدانست که استفاده از آن مشکلی ندارد و بعد از جدا شدن از دولت پزشکیان در واکنش به این موضوع گفت: « استفاده برخی مشاغل علمی و رسانهای از اینترنت بدون فیلتر قابل توجیه است، اما اینکه مخالفان آزادیاینترنت از آن استفاده میکنند منافقانه است.» وی همچنین از وزارت ارتباطات خواست فهرست افراد دارای دسترسی به خطوط سفید را منتشر کند و تاکید کرد: «باید اسامی، شماره موبایل، شغل و سمت همه استفادهکنندگان از این امتیاز در یک سامانه عمومی ثبت شود تا مردم بدانند چه کسانی از چنین امکاناتیبهرهمندند و آیا افکار عمومی این حق را برای آنان میپذیرد یا نه.»
مهاجری با انتقاد از تداوم فیلترینگ گفت: «۸۵ درصد مردم از فیلترشکن استفاده میکنند؛ این یعنی ۸۵ درصد مخالف فیلترینگاند. آقای پزشکیان یک سال و چند ماه است در این موضوع کوتاهی کرده و هر روز تأخیر در رفع فیلتر به محبوبیتش لطمه میزند.»
بعد از این ماجرا موضوع فروش سیم کارت سفید نیز مطرح شد به طوری که خیلیها گمان میکنند این سیمکارت با قیمتهایی مشخص به فروش میرود. به طور مثال درست بعد از افشای این موضوع که برخی خبرنگاران و فعالان سیاسی و سایر افراد خاص اینترنت سفید دارند، در سایت خرید و فروش دیوار موضوع فروش سیمکارت سفید مطرح شد که قیمت آن بین ۱۵ تا ۹۰ میلیون تومان بود. موضوعی که هنوز معلوم نیست آیا وزارت ارتباطات خرید و فروش سیمکارت سفید را به غیر از افرادی که گفته شد به افراد دیگر هم میفروشد یا خیر؟
در نهایت دسترسی گزینشی به اینترنت، اصل برابری همه ملت و حق دسترسی آزاد به اطلاعات که در اصول مختلف قانون اساسی (مانند اصل ۲۴ و اصل ۴۶) تأکیدشده را نقض میکند.این روزها واژههای «آپارتاید دیجیتال» یا «اینترنتطبقاتی» تبدیل به پرکاربردترین واژهها برای توصیف این وضعیت شده است.این اقدام، جامعه را به دو طبقه «دارای اینترنت کامل» یعنی مسئولان، خبرنگاران و چهرههای دیگر و «دارای اینترنت محدود» یعنی شهروندان عادی تقسیم کرده است.
بزرگترین اعتراض مردم به جمهوری اسلامی و حاکمین آن است، افرادی که خود مدافع و تصمیمگیرنده فیلترینگ هستند و مردم را از استفاده از پلتفرمهایخارجی منع میکنند، خودشان بیمحابا از همین پلتفرمها استفاده میکنند و به آنها دسترسی کامل دارند. این رفتار مصداق ریاکاری نهادینه قلمداد میشود واینترنت سفید را یک رانت دولتی میدانند که در یک فضای غیرشفاف به افراد خاصی واگذار شده و میتواند زمینهساز سوءاستفادههای مالی و سیاسی باشد.همچنین دسترسی به خط سفید در حالی انجام میشود که بازار فروش فیلترشکنو ابزارهای دور زدن فیلترینگ، به یک تجارت بزرگ و بدون مالیات تبدیل شده است و مسئولان خود با این تبعیض، به این چرخه کمک میکنند.
