آوا مهرگانی
مجتبی خامنهای رهبر جدید جمهوری اسلامی که هنوز کسی او راندیده و صدایش را نشنیده ، این روزها بیشتر پیام میدهد. تازه ترین فقر هم پیامی به مناسبت آغاز سال سوم فعالیت مجلس دوازدهم است. متنی که در بحبوحه تحولات چشمگیر ساختاری و در دوران حساس کنونی و زیر سایه جنگ نگاشته شده، به وضوح نشاندهنده استراتژی جدید هسته سخت قدرت برای اعلام حضور رسمی جانشین و هدایت افکار عمومی وفادار، به سمت یک نظم نوین داخلی است.
کلید واژه «دفاع مقدس سوم»؛ اعتراف به ابعاد گسترده درگیریهای نظامی اخیر یکی از مهمترین فرازهای این پیام، اشاره صریح به سپری شدن سه ماه از دوران موسوم به «دفاع مقدس سوم» و ضرورت بازسازی خسارات ناشی از «جنگ تحمیلی دوم و سوم» است. این تعابیر آشکارا تایید میکنند که کشور به تازگی از یک رویارویی نظامی تمامعیار و ویرانگر با جبهه بینالمللی عبور کرده است. استفاده از ادبیات «دوران پساجنگ» نشان میدهد که ابعاد خسارات مادی و زیرساختی به حد بحرانی رسیده، تا جایی که رهبری جدید ناچار شده است دستور تغییر و اصلاح «برنامه هفتم توسعه» را برای گنجاندن ردیفهای بودجه بازسازی خسارات جنگ صادر کند.نظام با وام گرفتن از واژگان ادبیات دهه ۶۰ (دفاع مقدس)، تلاش میکند ویرانیهای ناشی از ماجراجوییهای منطقهای را به عنوان یک حماسه ملی به بدنه اجتماعی خود فروخته و زمینه را برای توجیه ریاضتهای اقتصادی پیشروفراهم سازد.
بحران جانشینی و میراث شهید صامت؛ مشروعیتسازی در غیاب کاریزمای فردی در این متن با تجلیل از «رهبر عظیمالشأن شهید» و «قائد عظیمالشأن» باراها تلاش می شود که پیوند بیعتگونهای میان مجتبی خامنهای و سلف او برقرار شود. در غیاب حضور رسانهای زنده، تصویری و صوتی رهبر جدید، این بیانیه تلاش دارد مشروعیت کاریزماتیک از دست رفته را از طریق ارجاع به «فرمایشات قائد شهید» بازسازی کند. مجتبی خامنهای با فراخواندن کارگزاران به مطالعه تفاصیل سخنان رهبر پیشین، خود را نه یک بدعتگذار، بلکه مجری صلب و وفادار وصایای پدر معرفی میکند تا ریزشهایاحتمالی در بدنه ایدئولوژیک نظام را کنترل کند.
هراس از «تجزیه اجتماعی» ؛ جابجایی سنگر از میدان نظامی به مرزهای داخلیصادرکننده پیام به صراحت نقشه راهبردی مخالفان و دشمنان در دوره پساجنگ را «ایجاد تفرقه و تجزیه اجتماعی» معرفی میکند. این بخش از متن، گویای هراس عمیق امنیتی حکومت از فوران گسستهای جامعه است. نظام به خوبی میداند که پس از پایان درگیریهای نظامی خارجی، با جامعهای مواجه است که به شدت از تورم، گرانی،خرابیهای جنگ و فرسودگی اقتصادی جان به لب شده است.
دستور به پرهیز از «اختلافات پوچ سیاسی» و سوق ندادن اختلافات به سمت «تنازع و تفرقه»، هشداری مستقیم به باندهای درونی قدرت ونخبگان سیاسی است. پیام با این انذار صریح، خواهان انسجام پادگانی تمام قوا زیر چتر رهبری جدید است تا هرگونه صدای منتقد یا پتانسیل اعتراضات مدنی و خیابانی در نطفه خفه شود.
سپر حفاظتی برای قالیباف؛ هشدار به تندروهای ضد مذاکره
یکی از لایههای پنهان اما بسیار کلیدی این پیام، مهار تندروها یعنی طیف «جبهه پایداری» و جریانهای افراطی داخلی است که در هفتههای اخیر، حملات سنگینی را علیه محمدباقر قالیباف و تیم مذاکرهکننده ترتیب داده بودند. مجتبی خامنهای در همان ابتدای پیام، به طور مشخصو اسمی از «تلاشهای رئیس محترم مجلس جناب آقای دکتر قالیباف» قدردانی میکند. این تقدیر ویژه در فضای کنونی، صرفاً یک تعارف دیپلماتیک نیست؛ بلکه خط قرمزی است که رهبری جدید دور قالیباف و رویکرد اجرایی او میکشد. او با فرامینی چون پرهیز از «اختلافات پوچ سیاسی» و صیانت از «وحدت ملی»، به جریانهای رادیکال که توافقات پساجنگ یا مذاکرات احتمالی برای تنفس نظام را «خیانت» مینامند، هشدار میدهد که تضعیف تیم قالیباف، بازی درزمین دشمن و کمک به «نقشه تفرقه» است. پیام به صراحت به این جریانها تفهیم میکند که در دوران عسرت و بازسازی پساجنگ، نظام به تکنوکراتهای مطیع و واقعگرا مثل قالیباف برای پیشبرد امور اجرایی نیاز دارد و کارشکنیهای ایدئولوژیک و کاسبکارانه تندروها در مسیر دیپلماسی پارلمانی و دولتی، دیگر تحمل نخواهد شد.
اقتصاد مقاومتی پساجنگ؛ ریلگذاری برای حکمرانی انقباضی
تأکید جدی بر موضوعاتی چون «ثبات اقتصادی، کاهش تورم، مدیریت نقدینگی و رونق تولید» در کنار تمرکز بر «شعار اقتصاد مقاومتی در سال ۱۴۰۵»، ویترین اقتصادی دکترین جدید است. سیستم به دلیل انزوای بینالمللی و صدمات ساختاری ناشی از جنگ، امکان گشایش اقتصادی از طریق تعامل با جهان را ندارد؛ بنابراین با ریلگذاری جدید برای مجلس، به دنبال تثبیت مدل حکمرانی انقباضی و کنترل شدیدتر معیشت مردم تحت عنوان «محرومیتزدایی همه جانبه» است. ابقای ننقش پیشبرنده برای مهرههایی چون محمدباقر قالیباف نیز نشان از تمایل به حفظ استمرار در مدیریت اجرایی و بوروکراتیک تحت نظارت مستقیم رهبری دارد.
فرمانروایی مکتوب از اتاق تاریک
مجتبی خامنهای رهبر جدید جمهوری اسلامی که هنوز کسی او راندیده و صدایش را نشنیده ، این روزها بیشتر پیام میدهد. تازه ترین فقر هم پیامی به مناسبت آغاز سال سوم فعالیت مجلس دوازدهم است.
این بیانیه رسمی، سندی از آغاز یک دوره انتقال قدرت بحرانزده در تاریخ جمهوری اسلامی است. مجتبی خامنهای در این متن، حکمرانی خود را نه باوعده گشایش، رفاه یا آزادی، بلکه با کلیدواژههای جنگ، خسارت، صیانت امنیتی و صندلیهای نمایندگی به مثابه «سنگر خط مقدم» آغاز کرده است. عدم تمایل یا ناتوانی در برقراری ارتباط صوتی و تصویری با جامعه در این مقطع حساس، نشاندهنده پیشبرد پروژه جانشینی در یک «اتاق تاریک امنیتی» است؛ جایی که قرار است جامعه فرسوده از جنگ و بحران، صرفاً از طریق احکام مکتوب و فرامین صلب هدایت شود. پیام او بیش از آنکه مظهر اقتدار باشد، بیانیهای تدافعی برای بقا در دوران پرمخاطره کنونی است.
