از اخراج در شریف تا تعلیق در بهشتی
محمدحسین موسوی
فقط چهار روز از بازگشایی دوباره دانشگاهها در اسفند ۱۴۰۴ پس از دو ماه تعطیلی گذشته بود که دانشجویان دانشگاههای مختلف با تماسها و پیامکهایی از طرف دانشگاه مواجه شدند؛ پیامهایی که به آنها خبر از تشکیل «پرونده انضباطی» میداد. حالا اما در خرداد ۱۴۰۵، در روزهایی که تعطیلی دانشگاهها به واسطه جنگ در حال رسیدن به سه ماه است، دانشگاههای مختلف شروع به پیگیری پروندهها و تشکیل پروندههای انضباطی جدید کردهاند. احکام صادره کمسابقه است. دانشگاه تهران در حال نوشتن دفاعیههای خود هستند. تشکیل و رسیدگی به این پروندهها نیز با نقض گسترده اصول «شیوهنامه انضباطی» توسط دانشگاهها همراه است. تا به حال وزارت علوم دراینباره اظهار نظری نکرده و تلاشهای «شرق» برای گفتوگو با مسئولین این وزارتخانه و معاونین دانشجویی دانشگاهها تاکنون نتیجهای نداشته است.
دانشگاه شریف: ۷ اخراجی و ۲۰ ممنوعیت از تحصیل
«محمد» دانشجوی دانشگاه «صنعتی شریف» است؛ دانشگاهی که حالا با تعداد زیادی دانشجو با پرونده انضباطی مواجه است: «در حال حاضر حدود ۲۵ تا ۳۰ پرونده مشخص وجود دارد، اما با احتساب مواردی که هنوز علنی نشدهاند، برآورد ما عددی بین ۳۰ تا ۴۰ پرونده است. تا این لحظه حدود شش یا هفت حکم اخراج از سوی کمیته بدوی صادر شده و باقی بچهها با احکام تعلیق یک تا سه ترم مواجه شدهاند».
«جاوید» دانشجوی دانشگاه «صنعتی شریف» است. او میگوید اتهامات شامل موارد مختلفی میشود، مواردی که از قرار بخش زیادی از آنها حاصل تفسیر شیوهنامه است: «اتهامها از مواد مختلفی میآید؛ مخصوصا از ماده ۳۲ شیوهنامه انضباطی که مرتبط با جرایم رایانهای است و ماده ۴۲ شیوهنامه انضباطی که ایجاد آشوب و بلوا در محیط دانشگاه است. معمولا از بین این موارد، چند کلمه را برمیدارند و یک اتهام میسازند؛ چیزهایی مثل انتشار محتوای غیراخلاقی، فعالیت گسترده، جرم عمومی، ایجاد بلوا، یا حتی داشتن برنامهریزی قبلی را هم کنار اتهام ساختگی میگذارند تا جرم سنگینتر شود»
دانشگاه شهید بهشتی: تعلیق حداقل ۲۰ دانشجو
«یوسف» دانشجوی دانشگاه شهید بهشتی است، او درباره موج محدودیتها در این دانشگاه به «شرق» میگوید: «جلسه یا کمیته رسمی برگزار نشده است؛ ماجرا صرفا با بستهشدن سامانه آموزشی (بهستان) آغاز شد. از حدود دوم اسفندماه پیامکهایی برای دانشجویان ارسال شد که در آنها صراحتا قید شده بود شما مجاز به ورود به دانشگاه هم نیستید. عمده اتهاماتی که به دانشجویان احضارشده اعلام میشد، مواردی نظیر برهمزدن نظم عمومی دانشگاه، توهین به مقدسات و توهین به شعائر ایرانی-اسلامی بود».
دانشگاه تهران: تشکیل ۱۰۰ تا ۲۰۰ پرونده انضباطی
«ماجرا از هفته اول اردیبهشت شروع شد و به شکل موجوار و هفتگی ادامه پیدا کرد. در موج اول با تعداد کمی تماس گرفتند، اما در هفتههای بعد تعداد بیشتر شد؛ مثلا در یک موج، حدود ۱۰ نفر بهطور همزمان تماس دریافت کردند و این روند همچنان نیز ادامه دارد و تاکنون برای حدودا ۱۰۰ تا ۲۰۰ دانشجو تشکیل پرونده صورت گرفته است». «سارا» دانشجوی دانشگاه تهران است و براساس شنیدهها و پیگیریهایش میگوید تفهیم اتهام به دانشجویان توأمان با فشار روانی و تهدید صورت میگیرد: «تماسها همهاش همراه با تهدید است. روی نقاط ضعف شخصی بچهها دست میگذارند و تهدید میکنند که ممکن است مشکلات آموزشی یا ممنوعیت ورود به دانشگاه برایشان درست کنند. مثلا به دانشجویی که رتبه یک کنکور بوده، خیلی صریح گفتند اگر همکاری نکنی، ممکن است دیگر نتوانی وارد دانشگاه شوی».
«محمد» دانشجوی دانشگاه تهران است او میگوید فهرست اتهامات دانشجویان بسیار طولانی است: «اتهامات شامل موارد متعددی است؛ از جمله شرکت در اجتماعات غیرقانونی، ایجاد بلوا و آشوب در محیط دانشگاه، توهین به شعائر اسلامی یا ملی و اخلال و ایجاد وقفه در برنامههای جاری دانشگاه، در کنار اینها، عناوینی مثل توهین به مقدسات و برهمزدن نظم عمومی دانشگاه نیز به بچهها نسبت داده شده است. اتهاماتی که بیشتر حول محور تجمعات و اتفاقات اخیر دانشگاه میچرخد».
«علم و صنعت»؛ تشکیل پرونده برای بیش از ۱۰۰ دانشجو
«قبل از عید در بهمن و اسفند ۱۴۰۴ کمیته انضباطی شروع به تشکیل پرونده و ابلاغ احکام انضباطی به شکل غیرحضوری برای حداقل صد دانشجو کرد. پروندههای تشکیل شده کاملا اتفاقی و فاقد سند بود، برای مثال دانشجویی که چندماه قبل انصراف داده بود و اصلا دانشگاه نبود، با تماس کمیته انضباطی مواجه شد».
