شهاب شهسواری
تحولات ماههای اخیر در یمن و سودان نشان دادهاست که دوران صمیمیت و اخوت محمد بنسلمان، حاکم بالفعل عربستان سعودی و محمد بنزاید، حاکم امارات متحده عربی به پایان رسیدهاست. این دو رهبر منطقهای که از یک دهه پیش به صورت هماهنگ در حال استفاده از تمام توان خود برای چیدن مهرههای خاورمیانه و شمال آفریقا به نفع خود بودند، حال وارد رقابتی نفسگیر شدهاند.
در یمن نیروهای وابسته به امارات متحده عربی به سرعت در حال پیشروی در مناطق تحت کنترل نیروهای وابسته به عربستان سعودی هستند و در سودان نیز نیروهای نزدیک به امارات در حال نبرد به حکومت تحت حمایت عربستان سعودی هستند. به نظر میرسد که قطببندی پیشین غرب آسیا در حال تغییرهای جدیدی است.
امارات متحده عربی بیش از هر زمان دیگری به اسرائیل نزدیک شدهاست و از عربستان سعودی و قطر فاصله میگیرد، درحالیکه ریاض با فاصله گرفتن بیشتر از ابوظبی به سمت قطر و ترکیه تمایل پیدا کردهاست. درحالیکه محمد بنسلمان از سال ۲۰۲۲ در تغییری اساسی تصمیم گرفت رویکرد سیاست خارجی تهاجمی خود را متوقف کند و به سمت تثبیت وضعیت موجود و عادیسازی روابط برای ایجاد محیطی آرام در منطقه حرکت کند، محمد بنزاید همچنان بر پیشبرد جاهطلبیهای اقتصادی و سیاسی خود از طریق نیروی نظامی اصرار دارد.
عربستان سعودی به تدریج در حال عادیسازی روابط خود با کشورهای منطقه از جمله ایران، قطر و ترکیه است، درحالیکه استراتژی تهاجمی امارات متحده عربی همچنان ادامه دارد. امارات متحده عربی در یمن، سودان و لیبی با جدیت از نیروهای شبهنظامی حمایت میکند و تلاش میکند تا مخالفان خود را با استفاده از زور شکست بدهد. در عین حال روابط امارات متحده عربی و اسرائیل هم بیش از هر زمان دیگری نزدیک شدهاست؛ موضوعی که به نظر نمیرسد هنوز مورد تایید ریاض باشد.
با پیشرفت بیشتر پروژه مقابله با تغییرات ژئوپلیتیک در خاورمیانه، به تدریج معلوم شد که محمد بنسلمان و محمد بنزاید، ایدههای متفاوتی از آینده منطقه دارند. هرچند هنوز این اختلافها به خصومت علنی تبدیل نشدهاست، اما در ماههای اخیر به تدریج جنگهای نیابتی در منطقه میان امارات متحده عربی و عربستان سعودی شعلهور تر شدهاند.
