امید علیبابایی
گفتوگو، اصلیترین راهحل برای رفع مشكلات و ایجاد تعامل است؛ گاهی اوقات گفتوگو در قالب مذاكره صورت میگیردیعنی برای رسیدن به نقاطی مشترك كه ضامن حفظ منافع طرفین باشد، گاهی اوقات هم شكل مناظره دارد یعنی زمانیكه طرفین گفتوگو قصد دارند در یك فضای رسمی و احتمالا در چارچوبهای از قبل تعیین شده، تفكرات خود را تشریح كرده و به مغلوب كردن طرف مقابل بپردازند و البته قالبهای دیگر گفتوگو هم وجود دارند. همچنین هر شكل رسمی و غیررسمی از گفتوگو در قالبهای مختلف باید چارچوب و آدابی داشته باشد كه شامل برقراری عدالت در نحوه تبیین و تشریح تفكرات، عدم قدرتنمایی و زورگویی توسط هر یك از طرفین در نحوه برقراری گفتوگو و … است.
یكی از جدیترین معضلات و تنشها بین مسوولان و مردم بهخاطر عدم توجه به گفتوگوی بیننسلی بهخصوص در قالب مذاكره است. گفتوگوی بیننسلی یعنی تعامل و همكاری برای شروع، ادامه و خاتمه موضوعات مختلف با هدف جلوگیری از بروز تقابل و همچنین ایجاد تفاهم در برابر تعارض منافع بین نسلهای مختلف. علاوه بر این، گفتوگوی بیننسلی یكی از لازمههای ایجاد پویایی و حركت به سوی تحرك بیننسلی است تا هم به پیشرفتهای كوتاهمدت و میانمدت كمك كند و هم فضا را برای تحرك نسلهای بعدی در بلندمدت فراهم نماید. متاسفانه این عدم گفتوگو در درون اكثر نهادهای ما و بهطرز فجیعتری در رابطه بین مردم و مسوولان هرروز محسوستر میشود بهطوری كه هم در سطوح مختلف پراكندهتر شده و هم فاصله عمیقتری بین جوانان و مسوولان ایجاد كرده است.
مهمترین و كلیدیترین بخش گفتوگوی بیننسلی باید در سطوح عالی اداره كشور و توسط سیاستگذاران نهادهای بالادستی و اجرایی با مردم پایهگذاری شود یعنی باتوجه به قدرت اجرایی و تصمیمگیری مسوولان و دولتمردان، آنان باید فضا را برای گفتوگو بین نسلهای مختلف مسوولان با نسلهای مختلف مردم فراهم كنند. از آنجایی كه اكثریت قاطع سیاستگذاران، دولتمردان و تصمیمگیران در كشور ما جزو نسل «بیبیبومر» (Baby Boomers) هستند و در مقابل، دو نسل وای و زد به عنوان جوانان، اكثریت جامعه را تشكیل میدهند، مهمترین مرز برای برقراری گفتوگو، مرز بین جوانان جامعه و بیبیبومرهای مسوول است. (این نسل با توجه به تقویم ما شامل افرادی است كه در فاصله زمانی میان دهه 1320 تا اوایل دهه 1340 متولد شدهاند)
جوانان جامعه و بیبیبومرهای مسوول، دچار بیشترین مجادلهها و نیازمند فوریترین گفتوگوها هستند.در این بین چون قدرت در دست بیبیبومرهاست، آنها بهوسیله انتخابات، انتصابات و … میتوانند بستر گفتوگوی غیرمستقیم را فراهم كنند و البته با جوانبینی در جلسات و تشكیل محافل رسمی به گفتوگو و همكاری مستقیم با جوانان بپردازند اما هیچكدام از این روشهای مستقیم و غیرمستقیم توسط مسوولان برای تعامل انجام نمیشود. هرگونه گفتوگو اعم از مذاكره، مناظره و … باعث ایجاد بیشترین تعارض منافع برای بیبیبومرها میشود زیرا هرگونه تغییر در ساختار تصمیمگیری و تصمیمسازی برای توجه به دغدغههای جوانان، نیاز به حضور مستقیم جوانان در جایگاههای مختلف دارد و حضور هر جوان در یك جایگاه به بیرون رفتن یك بیبیبومر منتهی میشود و چون سلطه بیبیبومرها بر جایگاههای سیاستگذاری مدتهاست ادامه داشته و دارد و پروسه و نتایج عملكرد مسوولان هم در بسیاری مواقع در تضاد با منافع اغلب جوانان بوده، این تقابل و تضاد نسلی مزمن به یك نزاع نسلی تبدیل گشته كه هرگونه جایگزینی را در راستای شكستخوردن برای بیبیبومرها تعبیر میكند و باعث میشود كه مسوولان علاقهای به گفتوگوی بیننسلی نداشته باشند. اگر قرار بر انجام گفتوگو باشد باید نتایج و دستاوردهای گفتوگو یا در قالب مذاكره بهصورت اجرایی دربیایند یا در قالب مناظره، به داوری جامعه گذاشته شوند. اگر نیاز به اجرایی شدن دستاوردهای مذاكره باشد، بهواسطه از دست رفتن جایگاه بیبیبومرها تعارض منافع پیش میآید و اگر نیاز به برگزاری مناظره باشد، امكان برقراری گفتوگو از موضع برابر توسط مسوولان وجود ندارد چون باید برای سوالات مختلف و عملكردهای گوناگون خود پاسخگو باشند و از آنجایی كه بسیاری از مسوولان حتی تحمل شنیدن كوچكترین انتقادی را ندارند چه برسد به اینكه بخواهند توسط فردی با نصف سن خودشان برای عملكرد نامناسب بازخواست شوند پس هیچگاه به اینگونه گفتوگوها تن نخواهند داد.در این بین تنها روشی كه اكنون برای برقراری گفتوگوی بیننسلی مسوولان و جوانان اجرا میشود، بهصورت غیرمستقیم و از طریق انتخابات است كه آنهم باتوجه به كثرت مشكلات و دغدغهها بهخصوص در سالهای اخیر، نتایج و دستاورد خاصی بههمراه نداشته و حتی باعث نشده كه برای برقراری ارتباط بهتر، میانگین سنی كاندیداها در انتخابات مختلف به جوانان نزدیكتر شود و این یعنی گفتوگوی غیرمستقیم هم هیچ نتیجه عملیاتی و عینی پیدا نكرده است.
تمام این نكات اثبات میكند كه عدم انجام گفتوگوی بیننسلی، بهواسطه پافشاری و غرور كاذب برخی مسوولان بیبیبومر است و اتفاقا برقراری تعامل و گفتوگو در قالب مذاكره باید توسط خود بیبیبومرهای دلسوز انجام شود تا آن دسته از مسوولان همنسلشان كه سد بتنی محكمی برای ارتباط با جوانان ساختهاند مجبور به نشستن در جلسات و مذاكرات رسمی و همهجانبه با جوانان شوند تا از غافله سایر مسوولان جوانبین عقب نمانند؛ پس درنهایت، فرش قرمز گفتوگوی بیننسلی، باید توسط مسوولان بیبیبومر جلوی پای جوانان نسلهای زد و وای پهن شود .
فعال حوزه جوانان
